رخشان، رقم جدید گندم نان آبی با پتانسیل عملکرد بالا، مقاوم به زنگهای گندم، با کیفیت نانوایی خوب و مناسب برای کشت در مزارع آبی مناطق معتدل ایران
نویسندگان
1 استاد پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تات
2 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تات
3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تات
4 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تات
5 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تات
6 عضو هیات علیم موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تات
7 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تات
8 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تات
9 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی تهران، سازمان تات
10 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تات
11 کارشناس ارشد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تات
12 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر, سازمان تات
13 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تات
14 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تات
15 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تات
16 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تات
17 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تات
18 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تات
doi
10.22092/rafhc.2018.110238.1071چکیده
گندم رقم رخشان در سال زراعی 88-1387 بصورت لاین خالص با شجره " SHARP/3/PRL/SARA//TSI/VEE#5/5/VEE/LIRA//BOW/3/BCN/4/KAUZ "در قالب آزمایش بینالمللی 41thIBWSNاز مرکز بینالمللی تحقیقات ذرت و گندم(CIMMYT) وارد شد و در بررسی اولیه درکرج، کرمانشاه و زرقان به طور میانگین 9019 کیلوگرم در هکتار عملکرد دانه در مقایسه با 9069 کیلوگرم در هکتار ارقام شاهد (پیشتاز، شیراز، مرودشت و بهار) داشت. در سال زراعی 89- 1388در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی اقلیم معتدل در کرج، زرقان فارس، نیشابور، اصفهان و اسلامآباد غرب با میانگین عملکرد 8710 کیلوگرم در هکتار در مقابل 7910 کیلوگرم در هکتار ارقام شاهد (پارسی، سیوند، بهار و پیشتاز) انتخاب شد. در سال زراعی 90-1389 در آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته در همان پنج منطقه پتانسیل عملکرد دانه بیشتر از 7 تن در هکتار، مقاومت به بیماریها و کیفیت نانوایی خوب برای آن ثبت شد. در آزمایش سازگاری در سالهای 92- 1390 میانگین عملکرد این رقم 7695 کیلوگرم در هکتار در مقابل 7582 کیلوگرم در هکتار رقم پارسی و 7547 کیلوگرم در هکتار رقم سیوند بود. در مجموع آزمایشهای تحقیقی- تطبیقی و تحقیقی- ترویجی در مزارع زارعین این رقم، میانگین عملکرد دانه 8233 کیلوگرم در هکتار در شرایط بهینه در مقایسه با رقم پارسی با عملکرد دانه 7734 کیلوگرم در هکتار برای همان شرایط نشان داد. در آزمایشهای تحقیقی- ترویجی شرایط بهینه در استان البرز و کرمانشاه به ترتیب پتانسیل 10116 و 11290 کیلوگرم در هکتار برای این رقم ثبت شد. واکنش رقم رخشان نسبت به بیماریهای زنگ زرد و قهوهای در شرایط آلودگی مصنوعی از 0 (مصون) تا 30MS بود. واکنش این رقم نسبت به زنگ سیاه نژاد Ug99 در کنیا در شرایط آلودگی شدید، 40MR بود. این رقم دارای کیفیت نانوایی خوب و نسبتاً زودرس میباشد.
