تأثیر واحدهای لندفرم بر توزیع فراوانی و تغییرات مکانی ویژگیهای بیولوژیکی خاک در دشت تبریز
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
2 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
3 دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند
4 دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد
doi
چکیده
این مطالعه با هدف ارزیابی توزیع فراوانی و تغییرات مکانی ویژگیهای بیولوژیکی خاک سطحی در داخل و بین لندفرمهای مختلف تپه، دشت دامنهای، دشت آبرفتی رودخانهای، دشت و اراضی پست دشت تبریز در شمال غرب ایران انجام شد. در این مطالعه نمونهبرداری از خاک جهت اندازهگیری چهار ویژگی بیولوژیکی به همراه کربن آلی و واکنش خاک برای 98 نقطه و به صورت شبکهای با فاصله 1000 متر با توجه به تغییرات خاک انجام شد.توزیع فراوانی متغیرهای خاک نشان داد که ویژگیهای بیولوژیکی خاک از توزیع فراوانی نرمال برخوردار نبوده و پس از تبدیل لگاریتمی، نرمال گردیدند. درمتغیرهای کربن بیوماس وسهم میکروبیتبدیل دادههابا استفاده از تابعهای لگاریتمی هر چند در کاهش ارزش چولگی مؤثر بود اما توزیع فراوانی همچنان غیرنرمال باقی ماند.تفکیک نمونهها در واحدهای لندفرم باعث بهبود نرمال بودن توزیع دادهها گردید، به طوریکهاین پارامترها در تمام لندفرمها به جز دشت نرمال شدند. در بین متغیرهایاندازهگیری شده، کربن آلی و تنفس میکروبی وابستگی مکانی متوسط داشتند. کسر متابولیکی و سهم میکروبی بدون وابستگی مکانی و واکنش خاک از وابستگی مکانی قوی برخوردار بودند. نتایج نشان میدهد که وابستگی مکانی خصوصیات بیولوژیکی خاک بیشتر تحت تأثیر عوامل غیرذاتی و مدیریتی مانند نوع کاربری، شخم و آبیاری میباشد. متغیرهای بیولوژیکی به شدت تحت تأثیر مقیاس بوده و با بزرگتر شدن مقیاس وابستگی مکانی قویتری را نشان دادند. همچنین تغییرپذیری ویژگیهای مورد مطالعه نتیجه تغییر در محیطهای رسوبگذاری و یا اختلاف در مراحل خاکسازی یا هیدرولوژیکی برای موقعیتهای مختلف لندفرم میباشد.