اثر حساسیت به فرسایش و کاربری‌ اراضی بر خصوصّیات مورفومتری رسوب بستر (مطالعه موردی: رودخانه وازرود)

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرّس، نور، مازندران

2 دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، نور، مازندران

3 دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، نور، مازندران

doi
چکیده

        بررسی عوامل مؤثر بر خصوصّیات مورفومتری رسوبات بستر رودخانه­ها می­تواند منجر به درک بهتر فرآیندهای رسوب­گذاری و حمل رسوب و طبعاً مدیریت کارآتر و استفاده بهینه از آنها شود. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثرات تغییر حساسیت به فرسایش سازندها، کاربری اراضی و برداشت شن و ماسه بر خصوصّیات مورفومتری رسوبات بستر در مسیری به طول 30 کیلومتر از رودخانه وازرود در استان مازندران انجام گرفت. به­همین منظور تعداد 9 مقطع برای نمونه­برداری در این رودخانه به­گونه­ای تعیین شدند که بتوان این اثرات را بررسی کرد. نمونه رسوبات بستر در این مقاطع با شیوه ترکیبی برداشت و خصوصّیات مورفومتری شامل میانگین، جورشدگی، چولگی، کشیدگی، قطرهای ده، پنجاه و نود درصد، بافت، کرویت و گردشدگی با استفاده از روش الک کردن و نرم افزار GRADISTAT محاسبه گردید. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که تغییر حساسیت به فرسایش سازندها، کاربری مسکونی و برداشت شن و ماسه در این رودخانه روند تغییرات طبیعی پارامترهای اندازه رسوبات (میانگین، 10d، 50d، 90d و بافت) و نیز گردشدگی رسوبات بستر رودخانه را تحت تأثیر قرار داده و در برخی مقاطع روند را معکوس نموده­اند.