واکاوی پدیده عدم پیشرفت استان سیستان و بلوچستان از منظر فرهنگ اقتصادی
نویسندگان
1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت سازمانهای دولتی، گرایش مالی - اقتصادی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/es.2023.382259.1654چکیده
بر اساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن، استان سیستان و بلوچستان از لحاظ شاخصهای توسعه، در بسیاری موارد رتبهای پایینتر از سایر استانها داشته و در برخی موارد همچون شاخص مشارکت اقتصادی و شاخص باسوادی در رتبه آخر قرار دارد. پدیدهی عدم پیشرفت استان سیستان و بلوچستان را میتوان از منظرهای مختلفی مورد کاوش قرار داد. اما یکی از مهمترین موانع پیشرفت این استان، فرهنگ اقتصادی آن است که باعث شده علیرغم وجود ظرفیتهای فراوان، شاهد پیشرفت شایسته آن نباشیم. تحقیق حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای فرهنگ اقتصادی استان سیستان و بلوچستان که منجر به عدم پیشرفت آن شدهاند، انجام شده است. این پژوهش با استفاده از استراتژیِ کیفیِ نظریه داده بنیاد (رویکرد نظاممند) انجام گرفته که دادههای آن از طریق مصاحبههای نیمهساختیافته، تا دستیابی به اشباع نظری، گردآوری شدند. بر اساس تحلیل دادههای حاصل از 13 مصاحبه، مقوله محوری «جامعه بیآرمان» ظهور کرد که این مقوله تحت تأثیر شرایط علیِ «حس در حاشیه بودن؛ محدود بودن نگرشهای پایه اقتصادی؛ محدودیت زیرساختهای پیشرفت؛ و عدم هدایت صحیح اقتصادی جامعه» شکل گرفته و راهبردهای «توجه به نیازهای آنی؛ عدم مدیریت صحیح اقتصادی در سطح خرد و رفتار متظاهرانه» در پاسخ به این مقوله محوری توسط کنشگران این استان اتخاذ میشوند. این راهبردها خود توسط بسترهای «عدم بهرهگیری شایسته از سرمایه اجتماعی استان در جهت پیشرفت و عدم بهرهگیری شایسته از پایبندی ارزشی جامعه در جهت پیشرفت» و شرایط مداخلهگر «تکبر اجتماعی و مردسالاری» جهتدهی شده و منجر به پیامدهای «احساس دوگانگی نسبت به حاکمیت و اقتصاد زیرزمینی» میشوند.