بررسی روشهای برآورد دبی اوج سیل در قالب تحلیل منطقهای در حوضههای کم داده
نویسندگان
1 دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد
2 دانشگاه یزد
doi
چکیده
برآورد دبی اوج سیلاب در یک حوضه، یکی از مهمترین مسائلی است که هیدرولوژیستها و کارشناسان بخش آب را به خود مشغول کرده است. روشهای تحلیل منطقهای سیلاب یکی از کارآمدترین روشها جهت برآورد دبی سیل در مناطق فاقد داده یا دارای طول دوره آماری کوتاه میباشد. در تحقیق حاضر که در حوضههای اصفهان- سیرجان و یزد- اردکان صورت پذیرفته است از سه روش هیبرید، گشتاور خطی و رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. هدف از انجام این تحقیق مقایسه کارایی این روشها در برآورد دبی اوج در برخی ایستگاههای واقع در حوضه ایران مرکزی است. بدین منظور پس از شناسایی مهمترین فاکتورهای موثر بر دبی اوج از طریق تجزیه و تحلیل عاملها، اقدام به تعیین ضرایب معادلات تخمین دبی اوج به صورت کلی Qp=aXbYcZd به دو روش هیبرید و رگرسیون چند متغیره شد. از نتایج روش گشتاور خطی که قبلاً در منطقه مطالعاتی و با همین منظور انجام شده بود نیز استفاده گردید و مقایسه سه روش با یکدیگر از طریق آمارههای RRMSE و MAE انجام یافت. در حوضههای مورد مطالعه نتایج نشان داد که برای دوره بازگشتهای کوتاه (2، 5 و 10 ساله) روش رگرسیون چند متغیره و سپس روش هیبرید نسبت به گشتاور خطی برتری دارد. اما برای دوره بازگشتهای بالاتر (25 و 50 سال) روش گشتاورخطی نسبت به سایر روشها مناسبتر است. نتایج حاصله از این تحقیق نشان دهنده اهمیت تمامی این روشها در تحلیل سیلاب بوده لذا در هر منطقه همگن هیدرولوژیکی به فراخور منطقه، شرایط اقلیمی، تعداد و نوع داده و همچنین دوره بازگشت مورد انتظار یک روش نسبت به دیگری میتواند برتری داشته باشد.