مقایسه تطبیقی اهداف آموزشی برنامه های درسی مطالعات اجتماعی مقطع ابتدایی ایران،فنلاند و سنگاپور

نویسندگان

1

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22054/qric.2026.88556.440
چکیده

برنامه درسی مطالعات اجتماعی مقطع ابتدایی، نقشی اساسی در پرورش شهروندانی مسئولیت‌پذیر و آموزش مهارت‌های اجتماعی دارد. با توجه به رویکردهای آموزشی متفاوت کشورها، تحلیل تطبیقی برنامه درسی ایران با برنامه‌های درسی فنلاند و سنگاپور، دو کشوری که به‌عنوان نظام‌های آموزشی پیشرفته و پیشرو شناخته می‌شوند، می‌تواند بینش‌های ارزشمندی درباره نقاط قوت و ضعف برنامه درسی داخلی فراهم کند و در نتیجه، زمینه‌هایی برای بهبود نظام آموزشی ارائه دهد. هدف این پژوهش مقایسه اهداف برنامه‌های درسی مطالعات اجتماعی در مقطع ابتدایی این سه کشور است. این تحقیق ماهیتی کیفی دارد و از رویکرد تطبیقی بهره می‌گیرد. برای اجرای آن، از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده و الگوی بردی برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به کار رفته است. جامعه پژوهش شامل برنامه‌های درسی مطالعات اجتماعی مقطع ابتدایی در سطح جهان است که از میان آن‌ها، ایران، فنلاند و سنگاپور به‌عنوان نمونه و با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند از نوع حداکثر تنوع انتخاب شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در برنامه‌های درسی مطالعات اجتماعی ایران، فنلاند و سنگاپور، تأکید مشترکی بر پرورش شهروندانی اخلاق‌مدار، تقویت آگاهی نسبت به حقوق و مسئولیت‌ها، ارتقای سواد تاریخی و فرهنگی، و آماده‌سازی افراد برای زندگی اجتماعی وجود دارد. با این حال، تفاوت‌هایی نیز در محورهای تأکید مشاهده می‌شود: فنلاند آموزش مهارت‌های زندگی، کارآفرینی و اصول دموکراسی را در اولویت قرار می‌دهد؛ سنگاپور بر پرورش شهروندانی با شایستگی جهانی و توانمند در مواجهه با جوامع چندفرهنگی تمرکز دارد؛ در حالی که ایران عمدتاً بر پرورش نسلی پایبند به هویت ایرانی-اسلامی، ترویج جست‌وجوی عدالت و مقاومت در برابر ظلم تأکید می‌ورزد.