نیازها و چالش‌های ادراک شده دانش‌آموزان پیرامون خدمات مشاوره مدرسه

نویسندگان

1

2 مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی

3

doi
10.22054/qric.2026.88884.445
چکیده

خدمات مشاوره مدرسه از مهم‌ترین ارکان حمایت روانی و تحصیلی برای دانش‌آموزان به شمار می‌رود. هدف پژوهش حاضر واکاوی تجربه ادراک‌شده دانش‌آموزان از نیازها و چالش‌های مربوط به خدمات مشاوره مدرسه بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. میدان پژوهش شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم در استان زنجان، شهر سلطانیه، در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی، 12 نفر از آنان تا رسیدن به اشباع داده‌ها انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش کلایزی تحلیل شدند. یافته‌ها شامل 2 مضمون اصلی، 9 مضمون فرعی و 122 مفهوم اولیه است. مضامین اصلی و فرعی شامل انتظارات حوزه مشاوره مدرسه (انتظارات واقع‌بینانه دانش‌آموزان از مشاور، انتظارات ایده‌آل دانش‌آموزان از مشاور، انتظارات مشاور از دانش‌آموزان، انتظارات دانش‌آموزان از یک‌دیگر و انتظارات دانش‌آموزان از مدیر و معلمان)، چالش‌ها و دغدغه‌های حوزه مشاوره مدرسه (چالش‌ها و دغدغه‌های دانش‌آموزان در رابطه با مشاور، چالش‌ها و دغدغه‌های دانش‌آموزان در رابطه با یک‌دیگر، چالش‌ها و دغدغه‌های دانش‌آموزان در رابطه با مدیر و معلمان و چالش‌ها و دغدغه‌های دانش‌آموزان در رابطه با خانواده) است. بر اساس نتایج، دانش‌آموزان حضور مشاور در مدرسه را سودمند تلقی کردند، اما نسبت به رازداری و اثربخشی او تردید داشتند. این تردیدها جایگاه خدمات مشاوره مدرسه را تضعیف کرده و مانعی برای اعتماد و بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌های آن ایجاد نموده است. بنابراین، بازنگری در رویکردهای مشاوره‌ای و تقویت کارایی و رازداری مشاوران می‌تواند به ارتقای جایگاه و اثرگذاری خدمات مشاوره مدرسه منجر شود.