پارادوکسهای اثبات: واکاوی استدلال تامسون و ردیه ردماین بر آن
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد فلسفه علم، دانشکدهی مدیریت، علم و فناوری، دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران، ایران.
2 استادیار گروه مطالعات علم و فناوری، دانشکدهی مدیریت، علم و فناوری، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
doi
10.30465/ps.2026.52906.1800چکیده
پارادوکسهای اثبات بر وضعیتهایی اطلاق میشود که شواهد آماری صرف به سود محکومیت خوانده یا متهماند اما محکومیت او صرفاً بر اساس این شواهد، برخلاف شهود به نظر میرسد. رویکرد غالب در مواجهه با پارادوکسهای اثبات، تلاش برای بازشناساییِ شواهد آماریِ صِرف از سایر ادلهی اثباتِ محکومیت است. در این چارچوب، تامسون(1986) وجود رابطهی علّی بین شاهد و منشأ ایجاد آن را بهعنوان ملاکی برای تمایز یادشده پیشنهاد میکند. در سوی دیگر ردماین(2008) استدلال میکند پیشنهاد تامسون راهگشا نیست چراکه در شواهد آماری صرف نیز میتوان رابطهی علّی را مطابق با تلقی تامسون برقرار دانست. در این پژوهش میکوشیم تا نشان دهیم به پشتوانهی آموزهی احتمال قانونی پولاک و الگوی علّی وودوارد میتوان ملاک پیشنهادیِ تامسون را بهگونهای تدقیق نمود که از نقدهای رِدماین مصون بماند.
