تناوب زراعی جایگزین آیش تابستانی در مناطق سرد کشور

doi
10.22092/rafhc.2013.100136
چکیده

به منظور تطبیق نتایج موفق حاصل از مطالعات انجام شده بر روی گیاهان علوفه‌ای یک ساله در استان زنجان، با شرایط اقلیمی مناطق سرد کشور، دو گونه برتر انتخابی این گیاهان به اسامی خلر (Lathyrus sativus L.) و ماشک معمولی (Vicia sativa L.) به مدت یک سال در 28 ناحیه از 11 استان کشور در شرایط کشت آیش تابستانی، از نظر عملکرد و کیفیت محصول مورد ارزیابی قرار گرفتند. در تجزیه واریانس داده‌های مناطق، بین میانگین عملکرد علوفه خشک و پروتئین خام خلر (33/5 و 31/1تن در هکتار) و ماشک (64/5 و 19/1 تن در هکتار) تفاوت معنی‌دار نبود. به دلیل بالا بودن غلظت نیتروژن در بافت اندام‌های هوایی خلر (‌93/3 گرم در صد گرم ماده خشک‌) میانگین عملکرد پروتئین خام این گونه 10 درصد بیشتر از ماشک معمولی به دست آمد. دامنه تغییرات ماده خشک و پروتئین خام خلر و ماشک در مناطق اجرای طرح به ترتیب 78/8-48/2، 16/2-61/0 و 73/11-76/1، 56/2-39/0 تن در هکتار بود. جمع‌بندی نتایج، توفیق کشت خلر و ماشک را به عنوان گیاهان جایگزین آیش تابستانی در مناطق سرد کشور مورد تأیید و توصیه قرارداد.