مدل کیفی عوامل مؤثر در تبدیل شهرهای یادگیرنده به مقصدهای گردشگری یادگیرنده (مطالعهٔ موردی شهر یزد)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، مدیریت گردشگری، گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استاد گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2023.388177.2750چکیده
محیطی که مقصدهای گردشگری در آن قرار دارند هر روز پیچیدهتر میشود. افزایش عدماطمینان و تغییرات محیطی از پیچیدگیهایی هستند که مقصدها باید برای حفظ مزیت رقابتی خود با آن مقابله کنند. نوآوری، انعطافپذیری، پاسخگویی و تعریف خلاقانهٔ مجدد از بازار و فرصتها منابع جدیدی برای کسب مزیت رقابتی هستند. این تغییرات عمدتاً بر استفادهٔ مؤثرتر از سرمایهٔ مبتنی بر دانش، مهارت و تجربهی بازیگران کلیدی متمرکز است که در ادبیات با عنوان یادگیرندگی شناخته میشوند. مفهوم سازمان یادگیرنده در محیطهای گوناگونی مانند شهرها (تحت عنوان شهر یادگیرنده) به کار رفته، اما بهندرت در گردشگری به آن توجه شده است. لذا، این پژوهش در پی ارائهٔ الگویی برای توسعهٔ مفهوم مقصد گردشگری یادگیرنده در شهر یزد است. ازاینرو، با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و مصاحبه با ۱۴ نفر از خبرگان صنعت گردشگری و مدلسازی ساختاری تفسیری و کسب نظر 12 نفر خبرگان با استفاده از پرسشنامهٔ زوجی، مدل مقصد گردشگری یادگیرنده متشکل از ۱۵ عامل ارائه شد. این مدل از چهار سطح تشکیل شده است که در بالاترین سطح پایداری از نظر برایند و نتیجهٔ یادگیرندگی در مقصد گردشگری قرار گرفتند. در سطح دوم، آیندهنگری، تفکر سیستمی و توانمندسازی واقع شدند. عوامل سطح سوم مدیریت سازگار، هماهنگی و مشارکت، تبادل فرهنگی، مسئولیتپذیری، نوآوری و خلاقیت و هوش محیطی بودند و در سطح چهارم هوش رقابتی، هوش فنّاورانه، تحقیق و توسعه و سرمایهٔ فکری و مدیریت دانش واقع شدند. نتایج تحقیق میتواند الگویی برای مدیران شهری و گردشگری بهمنظور توسعهٔ مقصد گردشگری یادگیرنده در نظر گرفته شود.
