فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، افزایش جهش‌وار قیمت در بخش مسکن به تواتر مشاهده شده است. از عوامل مؤثر بر این جهش‌های قیمتی، می‌توان به رفتار سوداگرانه بانک‌ها در بازار مسکن اشاره کرد. اثبات این مسئله ایجاب می‌کند که مؤلفه‌های نظارتی بر فعالیت بانک‌ها به‌روزرسانی و فعال‌تر شوند تا از معضل‌های متعدد اجتماعی و سیاسی ناشی از گرانی مسکن بکاهد. هدف این مقاله بررسی میزان اثرگذاری رفتار سوداگرانه بانک‌ها اعم از تجاری، تخصصی، خصوصی‌شده و خصوصی بر قیمت مسکن مناطق 22‌گانه شهر تهران است. لذا برآوردهای لازم توسط یک مدل پانل دیتا طی بازه زمانی 1392 تا 1398 و با به‌کارگیری متغیرهای باتواتر ماهانه انجام پذیرفته است. رفتار بانک‌ها در مدل با استفاده از متغیرهای مازاد سپرده، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی و تسهیلات غیرجاری بررسی شده است. نتایج کلی نشان می‌دهد که عملکرد سوداگرانه بانک‌های غیردولتی بر قیمت مسکن به مراتب بیش از بانک‌های دولتی است. نتایج تأثیرگذاری متغیرهای مدل نشان می‌دهد که کشش قیمت مسکن نسبت به مازاد سپرده به‌ترتیب در بانک‌های خصوصی‌شده و خصوصی از بالاترین ضریب برخوردار می‌باشند. بالاترین کشش قیمت مسکن نسبت به بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی مربوط به بانک‌های تخصصی است که البته رتبه بالای بانک‌های تخصصی به علت وظایف تعریف‌شده خاص این نوع بانک‌هاست که طبیعتاً قابل مقایسه با سایر بانک‌ها نیست؛ لیکن بانک‌های خصوصی و خصوصی‌شده در رتبه‌های بعدی قرار دارند. کشش قیمت مسکن نسبت به تسهیلات غیرجاری در بانک‌های تجاری و تخصصی از بالاترین رتبه برخوردار بوده و بانک‌های خصوصی و خصوصی‌شده در رتبه‌های بعدی قرار دارند.