مطالعه آزمایشگاهی اثر مقدار رس خاک در تعیین نیاز به پوشش برای سیستمهای زهکشی زیرزمینی
نویسندگان
1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران
2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران
3 گروه مهندسی آبیاری دانشگاه شهرکرد
4 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران
5 موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کرج
doi
چکیده
ضرورت استفاده از پوشش (فیلتر) در سیستمهای زهکشی زیرزمینی از موارد مهمی است که در مراحل آغازین طراحیو اجرای یک پروژه زهکشی مطرح میگردد. درصد رس خاک اولین معیار جهت پیش بینی این نیاز میباشد. در تحقیقحاضر آزمایش نفوذسنجی به منظور تعیین نسبت شیب و بررسی پتانسیل گرفتگی و احتمال عبور ذرات خاک از روزنه-های صفحه زهکش بر روی سه نمونه خاک رسی و لوم رسی (با رس بین ۲۵ تا درصد ۴۰ ، (نسبت جذب سدیمی ۱۷ تا۸۳ و شوری عصاره اشباع خاک بین ۱۰ تا ۱۰۰ دسی زیمنس بر متر انجام گردید. تیمارهای مورد مطالعه شامل زهکشیبدون کاربرد پوشش و سیستمهای دارای پوشش رایج معدنی (شن و ماسه) و پوشش مصنوعی از نوع لفاف از پیشبود. در این آزمایشها، تغییرات دبی، هدایت هیدرولیکی سیستم، نسبت شیب و (PP- ساخته دور لوله زهکش ( 450شیب خروجی بررسی شد. نتایج نشان داد مقادیر نسبت شیب در سیستم بدون پوشش در بیشتر موارد بزرگتر از یکبوده که نشان دهنده پتانسیل بالای گرفتگی است. با این وجود ریزش خاک زمانی رخ داد که مقدار این شاخصاز مقدار٣ بیشتر شد. نسبت مقدار شدت جریان خروجی در سیستم با پوشش معدنی و پوشش مصنوعی به سیستم بدون۱ بدست آمد. با افزایش شیب، هدایت هیدرولیکی سیستم کاهش یافت به طوری که / ۱ تا ۸ / ۳ و ۴ / پوشش به ترتیب ۲ تا ۵بیشترین کاهش در سیستم بدون پوششاتفاق افتاد. همچنین با محاسبه شیب شکست هیدرولیکی و مقایسه آن با شیبخروجی، مقاومت ذرات خاک در برابر فشار جریان بررسی شد. نتایج نشان داد که سیستم بدون پوشش در نمونه خاکهای ۲ و ۳ به ترتیب کمترین و بیشترین عملکرد را داشته است.