ارزیابی تاثیر علفکش‌های پیش‌رویشی و پس‌رویشی برعملکرد و جمعیت علف‌های‌هرز نخود پاییزه دیم

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه،

2 -، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معاونت سرارود، کرمانشاه، ایران

3 - مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران

4 مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 -بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران

doi
10.22092/idaj.2025.370436.451
چکیده

مقدمه: یکی از مشکلات عمده‌ی کشت نخود پاییزه، وجود تراکم بالای علف‌های هرز است که باعث کاهش شدید عملکرد نخود دیم می‌شود. هدف این آزمایش، بررسی علف‌کش‌های پیش‌رویشی و پس‌رویشی جدید به منظور کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ در کشت نخود دیم بود. در این بررسی، کارایی برخی علف‌کش‌ها به صورت پیش‌رویشی (آکلونیفن، فلومیوکسازین، اکسی‌فلوروفن)، پس‌رویشی (آکلونیفن)، زود پس‌رویشی (فلومیوکسازین) و همچنین ترکیب آن‌ها (پیش‌رویشی و پس‌رویشی) مورد مطالعه قرار گرفت.روش‌شناسی پژوهش: این آزمایش طی سال‌ زراعی 1402-1401 در استان‌های کرمانشاه، کردستان و آذربایجان‌شرقی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی اجرا شد. تیمارها شامل: کاربرد پیش‌رویشی علف‌کش‌های فلومیوکسازین (کلین شیت، WP 50%) به‌میزان 50 گرم ماده مؤثره در هکتار، اکسی‌فلوروفن (گل، 24% EC) 420 گرم ماده مؤثره در هکتار، سولفن‌ترازون (اسپارتان، WP 50%) 100 گرم ماده مؤثره در هکتار، آکلونیفن (نوآگپ، SC 600) 1200 و 1800 گرم ماده مؤثره در هکتار، کاربرد پس‌رویشی آکلونیفن به‌میزان 300، 420 و 600 گرم ماده مؤثره در هکتار، کاربرد پیش‌رویشی فلومیوکسازین 50 گرم ماده مؤثره در هکتار همراه با کاربرد پس‌رویشی آکلونیفن 300 گرم ماده مؤثره در هکتار، کاربرد پیش‌رویشی فلومیوکسازین50 گرم ماده مؤثره در هکتار همراه با کاربرد پس‌رویشی آکلونیفن 420 گرم ماده مؤثره در هکتار، کاربرد فلومیوکسازین 50 گرم ماده مؤثره در هکتار به صورت زودپس‌رویشی و شاهد (وجین دستی علف‌های‌هرز) بودند. تراکم و وزن خشک علف‌های‌ هرز در هر کرت تعیین شد و عملکرد دانه و زیست‌توده نخود نیز در واحد سطح اندازه‌گیری گردید.یافته‌های پژوهش: بیشترین درصد کنترل علف‌های‌ هرز در کرمانشاه (93 تا 96 درصد)، در کردستان (70 تا 85 درصد) و در آذربایجان‌شرقی (71 تا 79 درصد) به تیمارهای فلومیوکسازین پیش‌رویشی در ترکیب با آکلونیفن پس‌رویشی تعلق گرفت. همچنین پس از وجین دستی، بیشترین عملکرد دانه در کرمانشاه، کردستان و آذربایجان‌شرقی به تیمار ترکیبی کاربرد فلومیوکسازین به صورت پیش‌رویشی (50 گرم ماده مؤثره در هکتار) و کاربرد آکلونیفن به صورت پس‌رویشی (300 گرم ماده مؤثره در هکتار) به ترتیب با 1409، 1293 و 982 کیلوگرم در هکتار اختصاص یافت. به‌طور کلی، تیمارهای ترکیبی فلومیوکسازین پیش‌رویشی و آکلونیفن پس‌رویشی به دلیل پوشش طیف وسیع‌تری از علف‌های ‌هرز پهن‌برگ، نسبت به کاربرد منفرد علف‌کش‌ها می‌توانند موجب کنترل مناسب‌تر علف‌های ‌هرز و افزایش عملکرد گردند. این ترکیب می‌تواند در مزارعی که تراکم بالای علف‌های هرز را در فصل بهار دارند، مورد استفاده قرار گیرد.