فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: جو از غلات مهم جهان و ایران است و در همه نواحی معتدل و در بسیاری از نقاط سردسیر به عمل می‌آید. این گیاه با تولید سالیانه 157 میلیون تن (3 میلیون تن در ایران) و با سطح زیر کشت 56 میلیون هکتار (1/7 میلیون هکتار در ایران)، جزء یکی از مهم‌ترین غلات دنیا است. روش GGE بای پلات ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺵ‌ﻫﺎﻱ جدید ﺩﺭ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺍﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﮊﻧﻮﺗﻴﭗ × ﻣﺤﻴﻂ بوده که در آن اﺛﺮ ژﻧﻮﺗﯿﭗ و اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ژنوتیپ در محیط ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻧﺸﺪه و ﮔﺰﯾﻨﺶ ارﻗﺎم ﭘﺎﯾﺪار ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫﺮ دو اﺛﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺻﻮرت می‌گیرد.روش‌شناسی پژوهش: در این پروژه ۱۶ لاین پیشرفته جو زراعی به همراه دو رقم جو خرم و ماهور در پنج منطقة گچساران، مغان، گنبد، لرستان و ایلام به مدت 3 سال در قالب طرح بلوک­‌های کامل تصادفی در سه سال و در چهار تکرار کشت گردیدند. در هر سال تجزیه واریانس اولیه روی عملکرد ارقام برای هر مکان به طور جداگانه انجام شد. سپس تجزیه واریانس مرکب (با در نظر گرفتن تمامی مکان­‌ها و سال‌های آزمایش) انجام گرفت.یافته‎های پژوهش: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ژنوتیپ و مکان و اثرمتقابل ژنوتیپ × مکان در سال‌­های 1392، 1393 و 1394 معنی­‌دار بود. بررسی بای­‌پلات چند­ضلعی منجر به شناسایی 5 ژنوتیپ برتر (17، 3، 6، 8 و 7) و 3 محیط کلان شد. بررسی همزمان پایداری و عملکرد ژنوتیپ­‌ها نشان داد که ژنوتیپ­‌های 1، 3 و 15 با عملکرد زیاد دارای پایداری عملکرد بیشتری نیز بودند. بر اساس نمودار محیط­‌های ایده آل فرضی، محیط ایلام به این محیط نزدیک­تر بود. در بررسی بای‌پلات همبستگی بین محیط‌ها مشخص شد که بین مکان­‌های مغان با گچساران، مغان با ایلام و گنبد با لرستان به علت وجود زاویه کم و احتمالا شرایط اقلیمی نسبتاً مشابه، همبستگی بالایی وجود داشت که نشان دهنده پاسخ مشابه ژنوتیپ‌­ها در این مکان­‌ها بود و مکان­‌های لرستان با ایلام با داشتن همبستگی نزدیک به صفر سبب ایجاد عملکرد مستقل ژنوتیپ­‌ها در این مکان­‌ها شدند. این روش ژنوتیپ‌های شماره 1، 3 و 15 را به عنوان ژنوتیپ­‌های برتر شناسایی کرد.