فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرایند پر شتاب توسعه شهری، که اغلب با کنترل ضعیف کاربری‌‌ها همراه است، از یک‌‌سو باعث گسترش پراکنده، کم‌تراکم و ناکارامد شهری می‌‌شود، از سوی دیگر، پیامدهای محیط‌‌زیستی فراوانی به دنبال دارد. از این‌‌رو، لازم است برای دستیابی به پایداری شهرها، ارتقاء خودکفایی محله‌‌های شهری از اولویت‌‌های اصلی در بسط راهبردهای توسعه شهری باشد. پژوهش حاضر در شهر یزد انجام شده است. با توجه به روند توسعه پرشتابی که طی دو دهه اخیر در این شهر اتفاق افتاده، خودکفایی محله‌‌ها، کاهش یافته است. در نتیجه نیاز به توسعه دسترسی‌‌ها برای جابه‌جایی شهروندان، در حال افزایش است. در این مطالعه از رویکرد پویایی سیستم برای ارزیابی و درک ارتباط عدم خودکفایی شهری و پیامدهای محیط‌‌زیستی آن در شهر یزد، استفاده شد. مدل پویایی سیستم، در سه مرحله اصلی شامل مدل‌سازی مفهومی، ترسیم نمودار جریان و توسعه مدل سیستم دینامیکی در نرم‌افزار ونسیم، بسط داده شد. بر اساس مدل‌‌سازی مفهومی در این تحقیق رابطه بین توسعه شهری و کاهش خودکفایی محله‌‌ها و نیز کاهش کیفیت محیط‌زیست شهری بررسی شد. همچنین نتایج مدل‌‌ سیستم دینامیکی، نشان داد که با ادامه وضع موجود، عدم خودکفایی محله‌‌های شهری و ناپایداری محیط‌‌زیست، تا سال 2040، افزایش پیدا می‌‌کند. همچنین نتایج سناریونویسی نشان می‌‌دهد که اگر خودکفایی مناطق شهری، 30 درصد افزایش یابد، با فرض ثابت ماندن اندازه‌‌ شهر تا سال 2040، تعداد خودروها، 10 درصد و آلودگی هوا 5 درصد کاهش می‌‌یابد. و در صورتی ‌‌که تعداد خودروهای فعال در شهر یزد 20 درصد افزایش پیدا کند، تا سال 2040 آلودگی هوا 30 درصد و ناپایداری شهری 5 درصد افزایش می‌‌یابد. در نتیجه، ثابت نگه‌‌داشتن اندازه شهر، توجه به ارتقاء خودکفایی با هدف ایجاد هسته‌‌های شهری کارامد و توجه به توسعه متوازن کاربری‌‌های شهری در سطح مناطق، از جمله راهبردهایی هستند که وابستگی به خودروهای شخصی، نیاز به سفرهای درون شهری و آلودگی هوا را کاهش می‌‌دهند.