فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر از نوع آینده‌‌پژوهی برای دستیابی به پیشران‌‌های اصلی و کلیدی ایجادکننده آلودگی هوا در شهر تهران است و به شکل اکتشافی- کاربردی انجام شده است. این پژوهش با ترکیب روش‌‌های آینده‌‌پژوهی انجام پذیرفته و در آن از دو روش دلفی فازی و تحلیل اثرات متقاطع استفاده شده است. همچنین، کاربست منطق فازی امکان اجماع نظرات و در نظر گرفتن عدم قطعیت قضاوت خبرگان را فراهم نموده است. در این پژوهش با مشارکت خبرگان، مهمترین پیشران‌‌های ایجادکننده آلودگی هوا شناسایی گردید تا در مدیریت موثر آلودگی هوا استفاده شوند. داده‌‌های مورد نیاز با بررسی ادبیات تحقیق و همچنین رجوع به نظرات خبرگان از طریق مصاحبه و پرسش‌‌نامه جمع‌‌آوری و تجزیه‌وتحلیل شده است. با بررسی ادبیات تحقیق و منابع علمی 88 عامل موثر بر آلودگی هوا فهرست شدند و با استفاده از تکنیک PESTEL طبقه‌‌بندی گردیدند. در مرحله اول با رجوع به نظر خبرگان و با استفاده از روش دلفی فازی تعداد 36 عامل با حد آستانه 9/3 انتخاب شد. در مرحله بعد طی پرسشنامه‌‌ای با رجوع مجدد به خبرگان مقایسه زوجی میان عوامل تاثیرگذار صورت گرفت. با تحلیل ماتریس اثرات متقاطع مهمترین عوامل بررسی و سنجش شدند. نتایج نشان داد که از میان 36 عامل؛ نوآوری در مدیریت شهری، مسئولان پشتیبان محیط‌زیست، سیاست‌‌های کلی دولت‌‌ها، دخالت دولت‌‌، تعداد وسایل نقلیه، تحقیق و توسعه، قیمت حامل‌‌های انرژی، نظارت بر تولید آلاینده‌‌ها، کیفیت صنایع، رشد جمعیت، تاثیر الگوی مصرف و سرمایه‌‌گذاری در انرژی پاک به‌عنوان مهمترین پیشران‌‌های ایجادکننده آلودگی هوا در شهر تهران هستند. برای مدیریت موثر آلودگی هوا در شهر تهران، در گام اول باید به 12 پیشران یاد شده در بالا توجه نمود.