کاربست الگوی بهینه‌سازی مشارکت شهروندان در فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی (مطالعة موردی: توسعة فضای سبز کلانشهر تهران)

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/eiap.2025.237719
چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و کاربست الگوی بهینه‌سازی مشارکت شهروندان در فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی با هدف توسعة فضای سبز کلانشهر تهران بوده است. تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی، به لحاظ روش گردآوری داده‌ها، اکتشافی و به لحاظ ماهیت داده‌ها، کیفی و کمّی (آمیخته) است. روش گردآوری داده‌ها در بخش کیفی از نوع مصاحبه و جهت تحلیل از تکنیک گرندد تئوری در محیط نرم‌افزار مکس.کیو.دی.ای 2018 استفاده گردید. در بخش کمّی داده‌ها با روش تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی با نرم‌افزارهای SPSS AMOS مورد تحلیل واقع شدند. جامعة آماری در بخش کیفی شامل 25 تن از نخبگان دانشگاهی از رشته‌های سیاستگذاری، مدیریت و مدیران فضای سبز شهرداری تهران بودند که با استفاده از روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری با 22 خبره مصاحبة عمیق انجام شد. در بخش کمّی جامعة آماری شامل کارکنان رسمی و قراردادی شهرداری و فضای سبز شهرداری تهران بوده است که برای سنجش مدل، پرسش‌نامه محقق ساخته‌ای با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای نسبی در بین 285 نفر از نمونه‌ها توزیع گردید. میزان پایایی پرسش‌نامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ به میزان 78/0 به‌دست آمد. نتایج بخش کیفی نشان داد الگوی بهینه‌سازی مشارکت شهروندان در فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی با هدف توسعة فضای سبز کلانشهر تهران دارای 15 بعد به شرح شرایط علّی 1. مسئولیت و تعهد 2. تعاملات مستمر 3. آموزش و یادگیری، شرایط زمینه‌ای 4. تدوین بسته مالیاتی سبز، 5. فرهنگ‌سازی، 6. نگرش و آگاهی مدیران، شرایط مداخله‌ای 7. استراتژی سبز، 8. تأسیسات و تجهیزات مدرن، 9. تکنولوژی و عملیات فنی، راهبرد 10. سیاستگذاری‌های میان‌مدت و بلندمدت شهرداری، 11. نظارت و ارزیابی مستمر 12. برنامه‌های مدیریت مصرف شهروندان 13. برنامه‌های مدیریت آلاینده‌های شهری و پیامد 14. توسعة فضای سبز شهری و 15. مشارکت فعال و پویای اجتماعی بوده است. نتایج بخش کمّی نشان داد تمامی ابعاد مدل پژوهش مورد تایید واقع شدند.