ارزیابی روشهای زمینآمار در برآورد توزیع مکانی بارش استان همدان در محیط GIS
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا
2 دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا
3 دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلیسینا
doi
چکیده
یکی از مشکلات مهم مطالعات منابع آب، برآورد منطقهای بارندگی بر اساس مشاهدات نقطهای میباشد که میتواند بهروشهای مختلفی صورت گیرد. در این مطالعه، با استفاده از قابلیت سیستم اطلاعات جغرافیایی و بکارگیری برخی از روشهای زمینآمار از قبیل کریجینگ (ساده، معمولی و عمومی) و توابع پایه شعاعی، تغییرات مکانی مشخصههای بارش سالانه استان همدان مورد ارزیابی قرارگرفت است. بدین منظور از دادههای آماری 11 ساله تعداد 36 ایستگاه هواشناسی و نقشه رقومی استان استفاده گردید. معیارهای ارزیابی در این پژوهش متوسط خطای اریب، متوسط قدرمطلق خطا، ریشه میانگین مربعات خطا و انحراف استاندارد عمومی، با استفاده از روش اعتبارسنجی حذفی بوده است. نتایج بهدستآمده نشان میدهند که میزان بارندگی سالانه در این استان بین 7/206 و 8/494 میلیمتر تغییر میکند. روش کریجینگ ساده با مدل واریوگرام نمایی با توجه به مقادیر متوسط خطای اریب، متوسط خطای مطلق و انحراف استاندارد عمومی که به ترتیب 002/0، 53/16 و 04/21 درصد میباشند، بهترین روش برای درونیابی مقادیر میانگین بارندگی است. همچنین با توجه به مقادیر خطاهای ذکر شده، روش کریجینگ ساده با مدل دایرهای مناسبترین روش درونیابی مقادیر حداکثر بارندگی میباشد. در خصوص مقادیر حداقل بارش سالانه نیز، روشهای کریجینگ معمولی و عمومی با مدل گوسین بهترین نتایج را دادند. این نتایج میتوانند در تخمین دقیقتر مکانی مشخصههای بارش منطقه استفاده شوند.