شناسایی و ارزیابی شاخص های سنجش کیفیت محیط روستاهای هدف گردشگری، مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری استان تهران

نویسندگان

1 گروه جغرافیای روستایی، دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه جغرافیا؛ دانشگاه تربیت مدرس

3 جغرافیا- دانشکده ادبیات و علوم انسانی- دانشگاه تربیت مدرس- تهران - ایران

doi
10.22034/jtd.2018.140996.1460
چکیده

عدم توجه به کیفیت محیطی به عنوان یکی از اجزای اساسی توسعه پایدار می‌تواند منجر به تغییرات غیر قابل قبول محیطی و برآشفتگی سیستم‌های اقتصادی،اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی روستاهای هدف گردشگری گردد.لذا پژوهش حاضر با هدف، شناسایی شاخص‌های کیفیت محیطی و ارزیابی آن در روستاهای هدف گردشگری استان تهران به انجام رسیده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر واکاوی ادبیات نظری به منظور شناسایی شاخص‌های کیفیت محیطی روستاهای گردشگری بوده که در این راستا 11 شاخص شناسایی گردید. سپس معیارهایی مرتبط با هر شاخص تهیه و در قالب پرسشنامه عینی(مشاهدات محقق) و ذهنی تدوین گردید. پس از تعیین روایی محتوایی پرسشنامه، روستاهای موردمطالعه از لحاظ وضع موجود کیفیت محیطی مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفتند. در مرحله تحلیلی، نخست نسبت به تعیین اوزان شاخص‌ها با استفاده از روش "اهمیت معیارها از طریق همبستگی بین معیاری CRITIC" اقدام شد. این روش در زمره مدلهای همبستگی و در برگیرنده ماتریس تصمیم با تعدادی معیار و گزینه است. پس از تعیین وزن شاخص‌های کیفیت محیطی، نسبت به رتبه‌بندی روستاهای موردمطالعه از نظر وضعیت کیفیت محیطی با استفاده از روش ارزیابی نسبت تجمعی ARAS اقدام گردید. طبق نتایج به دست آمده از وزن‌دهی شاخص‌ها، بیشترین وزن به دست آمده به ترتیب مربوط به شاخص‌های "سرزندگی، تعلق پذیری و هویت و تناسبات بصری" بوده است. همچنین رتبه‌بندی روستاهای موردمطالعه نشان می‌دهد که روستای جلیزجند از کیفیت محیطی مناسب‌تری نسبت به سایر روستاهای مورد مطالعه برخوردار است و در نقطه مقابل روستای هویر کمترین کیفیت محیطی را دارد.

کلیدواژه‌ها