ارزیابی ویژگی های کمی و کیفی برخی از ارقام و اکوتیپ های یونجه در شرایط دیم
نویسندگان
1 استاد، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران
2 دانشجو دکتری تخصصی ژنتیک و بهنژادی گیاهی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی،
3 محقق، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
4 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش
5 دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
6 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش
7 کارشناس ارشد بخش علوفه و دانه های روغنی
doi
10.22092/idaj.2024.366359.436چکیده
مقدمه: یونجه از مهمترین گیاهان علوفهای چندساله میباشد که به علت داشتن مواد مغذی مهم شامل پروتئین، مواد معدنی، انواع ویتامینها و خوش خوراکی، برتری خاصی نسبت به سایر گیاهان علوفهای دارد و سازگاری زیادی به آب و هوای سرد و معتدل دارد و همچنین به دلیل تثبیت نیتروژن، توانایی افزایش حاصلخیزی خاک را داراست. تحقیقات نشان داده است که از نظر صفات مختلف بین اکوتیپهای یونجه در شرایط کمآبی، تنوع کافی وجود دارد و امکان معرفی ارقام مناسب یونجه جهت کشت دیم در شرایط نیمه خشک کشور وجود دارد. روششناسی پژوهش: بهمنظور ارزیابی عملکرد و کیفیت 25 اکوتیپ یونجه به همراه دو رقم شاهد در شرایط دیم و معرفی مناسبترین آنها، پژوهشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاههای تحقیقاتی تیکمهداش و دیم مراغه از سال زراعی 1400- 1399 به مدت سه سال اجرا شد و ضمن ارزیابی عملکرد علوفهتر و عملکرد خشک، سایر صفات زراعی شامل ارتفاع بوته در زمان برداشت، سرعت رشد مجدد پس از هر برداشت و امتیاز خواب پاییزی، اندازهگیری شد. پس از اندازهگیری صفات در هر دو ایستگاه، تجزیه واریانس مرکب با طرح پایه بلوکهایکامل تصادفی انجام شد.یافتههای پژوهش: نتایج نشان داد که بین ارقام مورد بررسی از نظر صفات اندازهگیری شده اختلاف معنیدار وجود دارد. میانگین عملکرد علوفه تر همه اکوتیپهای مورد بررسی در ایستگاه تیکمهداش و مراغه به ترتیب 4148 و 2469 کیلوگرم در هکتار بود و میانگین عملکرد ماده خشک نیز به ترتیب 2469 و 1550 کیلوگرم در هکتار برآورد شد. بیشترین و کمترین عملکرد علوفه تر را اکوتیپهای شماره 2 و 12 نشان دادند. در مجموع عملکرد علوفه تر و خشک طی سه سال بررسی، اکوتیپهای شماره 2، 8، 21، 24 و 4 به عنوان اکوتیپهای برتر در شرایط دیم، شناسایی و انتخاب شدند.
