تأثیر کود‌های آلی، زیستی و شیمیایی بر عملکرد و کیفیت نخود

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

doi
چکیده

به منظور معرفی یک سیستم کود‌دهی و تغذیه پایدار در زراعت نخود، تأثیر کود‌های مختلف شامل کود سبز، کود دامی، کمپوست، کود‌های زیستی و منابع شیمیایی بر عملکرد و کیفیت نخود زراعی (Cicer arietinum) رقم پیروز در یک آزمایش مزرعه‌ای در سال‌های 1386 و 1387 در شهرستان سنندج بررسی گردید. آزمایش به صورت کرت‌های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. کشت کود سبز (G1) و عدم کشت آن (G2) به عنوان سطوح عامل اصلی و پنج روش تامین کود پایه شامل 20 تن کود دامی در هکتار (N1)، 10 تن کمپوست در هکتار (N2)، 75 کیلوگرم سوپر فسفات تریپل در هکتار (N3)، 5 تن کمپوست+10تن کود دامی در هکتار (N4) و 5 تن کمپوست+10 تن کود دامی+50 کیلوگرم سوپر فسفات تریپل در هکتار (N5) به عنوان عامل فرعی تعیین شدند. همچنین چهار ترکیب کود زیستی شامل باکتری باسیلوس لنتوس سویة P5 و سودوموناس پوتیدا سویة P13 (B1)، قارچ تریکودرما هارزیانوم سویة T39 (B2)، باکتری باسیلوس و سودوموناس + قارچ تریکودرما (B3) و تیمار شاهد بدون تلقیح با قارچ و باکتری (B4) به عنوان سطوح عامل فرعی فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که کود سبز تعداد غلاف در بوته و تعداد غلاف بارور را در واحد سطح افزایش داد و بیشترین تعداد غلاف در واحد سطح از کاربرد توأم کود زیستی (B3) و کود سبز حاصل شد. برهمکنش کود سبز با تیمار N5 بیشترین اجزای عملکرد دانه را موجب شد. همچنین کاربرد فسفر شیمیایی و باکتری‌های حل کننده فسفات به تنهایی تأثیری بر وزن صد دانه نخود نداشتند. با توجه به معنی‌دار شدن کلیة برهمکنش‌های دو جانبه و سه جانبه عوامل مورد بررسی تیمار G1N5B3 به عنوان تیمار برتر شناخته شد. افزایش معنی‌دار میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم و آهن در برگ‌ها و دانه در این تیمار، معرفی آن به عنوان تیمار برتر را توجیه می‌نماید. بیشترین پروتئین و نشاسته دانه نیز در تیمار N5 تولید گردید. همچنین این تیمار با کاهش فیبر خام و زمان پختن دانه و افزایش درصد قند بر کیفیت دانه نخود افزود.