تاثیر دولت الکترونیک بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سایه فساد (مطالعه موردی: ایران)

نویسندگان

1 مریم امامی میبدی، گروه حسابداری، واحد شاهین شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهین شهر، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 دانشیار گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.30465/jnet.2026.54401.2278
چکیده

هدف مقاله حاضر تحلیل اثر دولت‌الکترونیک بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران با تأکید بر نقش فساد نهادی طی دوره فصل چهارم 1382 تا فصل اول ۱۴۰۳ است. بدین منظور، الگوی رگرسیون انتقال ملایم (STR) استفاده شده و شاخص فساد به‌عنوان متغیر انتقال در تابع سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی لحاظ شده‌است. نتایج نشان می‌دهد که رفتار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران ماهیتی غیرخطی و وابسته به کیفیت نهادی دارد و فساد نهادی نقشی تعیین‌کننده در تغییر رژیم‌های رفتاری آن ایفا می‌کند. حد‌آستانه شاخص فساد 83/0 است، به‌طوری‌که پایین‌تر از آن اقتصاد در رژیم فساد پایین و بالاتر از آن در رژیم فساد بالا قرار می‌گیرد. فساد در هر دو رژیم اثر منفی بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی داشته، اما شدت این اثر در رژیم فساد بالا افزایش می‌یابد. دولت‌الکترونیک در هر دو رژیم اثر مثبت بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی دارد و این اثر در شرایط فساد بالا قوی‌تر است که نقش جبرانی دولت‌الکترونیک در محیط‌های نهادی ضعیف‌تر را نشان می‌دهد. رشد‌اقتصادی، کیفیت قوانین و زیرساخت‌های ارتباطی نیز اثر مثبت بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی دارند. مطابق با یافته‌ها با افزایش فساد، توسعه دولت‌الکترونیک به‌طور مؤثری با کاستن از اثرات منفی فساد، زمینه جذب بیشتر سرمایه-گذاری مستقیم خارجی در ایران را فراهم می‌سازد.