نقد ترجمه های معاصر آثار ژول ورن با تکیه بر تحلیل توزیعی آراء هریس
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان فرانسه، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استادیار گروه زبان فرانسه- دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی- دانشگاه علامه طباطبائی -تهران-ایران
3 دانشیارگروه زبان فرانسه، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران بائی
4 دانشجو کارشناسی ارشد مترجمی فرانسه، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22067/rltf.2024.88381.1117چکیده
امروزه براساس فهرست منتشر شده از سوی یونسکو، ژول ورن به عنوان یکی از پنج نگارنده پر ترجمۀ جهان رتبهبندی شده و آثارش بیش از هر نویسندۀ فرانسوی دیگری به زبان فارسی ترجمه شده است. ترجمۀ آثار او بهسبب شیوۀ نگارش وی در دوران مختلف، نظر مترجمان زیادی را به خود جلب کرده است که میتوان از عنایتالله شکیباپور به عنوان مترجم آثار زیادی از این نویسنده به زبان فارسی نام برد. مهمترین ویژگی ترجمههای شکیباپور از آثار این نویسنده این است که مخاطبان در مقایسه با ترجمههای قدیمی به صورتی منسجم با نخستین آثار علمی– تخیلی جهان از خلال ترجمههای معاصر آشنا میشوند. در این پژوهش سعی بر آن است تا با نگاه زبانشناسی ساختاری، نمونههایی از ترجمههای آثار ژول ورن با تکیه بر تحلیل توزیعی زلیگ هریس مورد بررسی قرار گیرد. بدون شک روابط موجود میان واژهها و ارتباط یک عنصر زبانی با سایر عناصر تشکیلدهندۀ زبان، نقش ویژهای در ساخت معنا دارد؛ لذا در ترجمه کمترین جابجایی در اجزای جمله میتواند تغییراتی در پیام در زبان مقصد ایجاد کند. در این راستا در این جستار واحدهای معنایی را در ترجمة فارسی مورد مطالعه قرار میدهیم، تا فرایند ترجمه را با توجه به روابط بنمایههای زبانی تبیین کنیم. نتایج بهدست آمده نشان میدهد این عناصر بر اولویتهای نقشمند مترجم و به لحاظ کمی و کیفی بر محصول زبانی که همان متن مقصد است، تأثیر میگذارد.