تاثیر انباشت تحقیق‌وتوسعه داخلی و سرریز تحقیق‌وتوسعه خارجی بر انباشت سرمایه فیزیکی

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.30465/jnet.2025.52631.2235
چکیده

رشد اقتصادی پایدار مستلزم سرمایه‌گذاری مؤثر در سرمایه فیزیکی است، اما تفاوت عملکرد کشورها در این زمینه به سطح توسعه دانش و نهادهای اقتصادی آنها بازمی‌گردد. با این حال، درک دقیق چگونگی تعامل مؤلفه‌های دانش و نهادی در فرآیند انباشت سرمایه فیزیکی، به‌ویژه در کشورهای درحال توسعه با ساختارهای اقتصادی متنوع و چالش‌های نهادی خاص، یک خلأ پژوهشی محسوب می‌شود. شناسایی این روابط برای تدوین سیاست‌های کارآمد در جهت بهبود انباشت سرمایه فیزیکی کشورها، ضروری است. هدف مطالعه حاضر، بررسی تأثیر مؤلفه‌های دانش شامل انباشت تحقیق‌وتوسعه داخلی، سرریز تحقیق‌وتوسعه خارجی، سرمایه انسانی و آزادی اقتصادی بر انباشت سرمایه فیزیکی در کشورهای منتخب درحال توسعه است. پژوهش حاضر در بازه زمانی 2022-2011 با استفاده از داده‌های تابلویی و روش تخمین حداقل مربعات معمولی است. نتایج نشان می‌دهد انباشت تحقیق‌وتوسعه داخلی، سرریز تحقیق‌وتوسعه خارجی و سرمایه انسانی تأثیر مثبت و معناداری بر انباشت سرمایه فیزیکی دارند، در حالی‌که اثر برخی اجزای آزادی اقتصادی تنها در سطوح خاصی از توسعه نهادی معنادار است. یافته‌ها بر اهمیت رویکرد دانش‌بنیان در سیاست‌گذاری به منظور توسعه سرمایه فیزیکی تأکید دارد.