نااطمینانی سیاست های پولی و نوسانات بازار سهام در اقتصاد ایران: رهیافت علیّت گرنجر مارکوف سوئیچینگ
نویسندگان
1 ستادیار گروه اقتصاد، پژوهشکده اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
2 استاد گروه مدیریت مالی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت مالی، پردیس بینالمللی کاسپین، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30465/jnet.2025.50727.2187چکیده
پس از بحران مالی جهانی، بررسی رابطه نااطمینانی سیاستهای اقتصادی و نوسانات بازارهای مالی اهمیت ویژهای یافته است. این مطالعه با بهکارگیری رهیافت علیت گرنجر مارکوفسویچینگ و دادههای فصلی ۱۴۰۳-۱۳۷۰، به بررسی رابطه غیرخطی بین نااطمینانی سیاست پولی و نوسانات بازار سهام ایران میپردازد. یافتهها الگویی دو رژیمی را آشکار میکند: در رژیم صفر (دورههای با سطوح بالای نااطمینانی و نوسانات شدید - نظیر اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی در دهه ۱۳۷۰، تحریمهای سال ۱۳۹۲، خروج آمریکا از برجام در ۱۳۹۷ و سقوط بورس در ۱۳۹۹) یک رابطه علیت دوطرفه و خودتقویتگر برقرار است که به شکل چرخه معیوب، بیثباتی را در هر دو بازار تشدید میکند. در مقابل، در رژیم یک (دورههای با سطوح پایین نااطمینانی و نوسانات ملایم)، رابطه به صورت یکطرفه و تنها از سمت نااطمینانی سیاست پولی به بازار سهام عمل میکند. اگرچه شدت این اثرگذاری با ضریب 98/0 در مقایسه با رژیم پرنوسان (31/4) به مراتب کمتر است، اما همچنان معنادار میباشد. این نتایج بر ضرورت مدیریت فعال نااطمینانی سیاست پولی، بهویژه در دوران شوکهای کلان، برای شکستن چرخه معیوب و تثبیت بازار سرمایه تأکید دارد.
