فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: یکی از مشکلات اساسی در زراعت نخود بخصوص در کشت پاییزه کنترل علف‌های هرز است. توانایی رقابتی ضعیف نخود در برابر علف‌های هرز باعث کاهش شدید عملکرد می‌شود. مشکل کنترل علف‌های هرز توسعه کشت نخود در تناوب با غلات را محدود ساخته و کشاورزان به ناچار از تناوب گندم - آیش استفاده می‌کنند. کنترل علف‌های هرز در بهبود عملکرد و در نهایت بر افزایش درآمد کشاورزان از یک سو و هزینه تولید از سوی دیگر موثر است که بایستی بهترین روش با کمترین هزینه و بالاترین سودآوری تعیین گردد.روش‌شناسی پژوهش: به منظور کنترل علف‌های هرز نخود در کشت پاییزه، به روش شیمیایی و مکانیکی، این پروژه با هفت تیمار شامل: 1- کنترل ‏‏شیمیایی،‏‏ 2- کنترل ‏مکانیکی، 3- کنترل ‏تلفیقی به روش مبارزه ‏‏شیمیایی و مکانیکی،‏ 4- کنترل ‏‏شیمیایی و وجین ‏دستی،‎‎‏ 5- کنترل ‏مکانیکی ‏و وجین دستی، 6- وجین دستی ‏و 7- بدون کنترل علف‌های هرز در سه تکرار در قالب طرح ‏بلوک‌های ‏‏کامل تصادفی به مدت دو ‏سال ( 1399-1398 و 1402-1401) در مؤسسه تحقیقات کشاورزی ‏دیم کشور (ایستگاه مراغه) اجرا شد.‎ نخود رقم آنا با ‏تراکم 30 دانه در مترمربع در شرایط بدون خاکورزی (کشت مستقیم) کاشته شد و عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، تعداد بوته در واحد سطح، وزن صد دانه و ارتفاع بوته اندازه‌گیری شد و روش‌های مختلف کنترل علف‌های هرز از نظر اقتصادی مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته‌های پژوهش: نتایج نشان داد اختلاف معنی‌داری در عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و تعداد بوته در هکتار تحت روش‌های مختلف کنترل علف‌های هرز وجود دارد. تیمارهای کنترل مکانیکی + وجین، وجین، و کنترل شیمیایی + وجین به ترتیب با میانگین عملکرد 75/575، 1/540 و 8/535 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه نخود را داشتند. همچنین بر اساس نتایج بدست آمده، شاخص اقتصادی نسبت فایده-هزینه تیمار مبارزه ‏‏شیمیایی با علف‌کش غیر انتخابی در فواصل 53 سانتی‌متر برابر 5/3 به دست آمد که بیشتر از سایر تیمارها بود و اقتصادی‌ترین تیمار برای مدیریت علف‌های هرز در کشت پاییزه نخود شناسایی شد. همچنین، نسبت منفعت-هزینه تیمار مبارزه ‏‏شیمیایی همراه با وجین دستی برابر 3/1 بدست آمد و به عنوان دومین تیمار اقتصادی شناخته شد.