انتخاب شرکای تجاری برای ایران برپایه معیار همزمانی ادوار تجاری رویکرد تحلیل موجک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد بین الملل، دانشگاه پیام نور. تهران، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه علامه بروجردی،بروجرد، ایران
doi
10.30465/jnet.2025.52203.2234چکیده
شناسایی بهترین شرکای تجاری یران طبق معیار همزمانی ادوار تجاری است. برای این منظور از روش موجک پیوسته استفاده شد تا با هم فازی بین تولید ناخالص داخلی ایران و ۱۳ شریک تجاریش در بازه زمانی ۱۹۶۰ تا ۲۰۲۲ مورد برازش قرار گیرد. به این ترتیب از مزایای ویژه روش مذکور تفکیک همحرکتی متغیرها در حوزه زمان–فرکانس و تعیین تقدم و تأخر زمانی میان متغیرها، نسبت به روشهای رایج همچون همبستگی پویا یا فیلترهای چرخهای، دقت بیشتری در تحلیل همزمانی صرف شد. شرکای تجاری بر اساس سه معیار، سهم هریک از کل تجارت خارجی ایران، دسترسی به دادههای تولید ناخالص داخلی و اهمیت ژئواقتصادی در سیاست تجاری ایران انتخاب شدند. نتایج حاکی از آن بودند که هم فازی میان ایران و برخی شرکای آسیایی (چین، ترکیه، هند، و پاکستان) در بیش از ۶۵ درصد موارد مثبت و معنادار بوده است. در مقابل، کشورهای اروپایی مانند فرانسه، ایتالیا و بلژیک تنها در بازههای محدود پیش از دهه ۱۹۹۰ همفازی بالایی با ایران داشتهاند. این یافتهها بیانگر آن است که در گذر زمان، تحریمهای بینالمللی و تحولات سیاسی دهههای اخیر، همزمانی تجاری ایران را از اروپا به آسیا منتقل نموده است.لذا شرکای اسیایی شرکای بهتری برای ایران می توانند باشند.