استفاده از روشهای تلفیقی کنترل بیولوژیکی و شیمیایی علفهای هرز روی صفات زراعی، عملکرد و درصد پروتئین گلرنگ بهاره
نویسندگان
1 گروه آگرواکوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 دانشجوی دکتری فیزیولوژی تولید و پس از برداشت گیاهان دارویی، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 دانشآموخته گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، گرایش اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22092/idaj.2023.362010.399چکیده
مقدمه: علفهای هرز از مهمترین عوامل کاهش دهنده رشد و عملکرد گیاهان است. روش مناسب کنترل علفهای هرز بسته به شرایط محیطی میتواند نقش مؤثری را در بهبود عملکرد گیاهان داشته باشد. هدف از این پژوهش، مطالعه تأثیر روشهای مختلف کنترل علفهای هرز بر رشد و عملکرد و درصد پروتئین گلرنگ بود.روش شناسی پژوهش: به منظور بررسی اثر روشهای مختلف مدیریت علفهای هرز روی عملکرد و اجزای عملکرد و درصد پروتئین گلرنگ بهاره، آزمایشی بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با 4 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تبریز اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی شامل عدم کنترل علفهای هرز، یک بار وجین دستی در مرحله روزت، گیاه پوششی گاودانه، گیاه پوششی ماشک گل خوشهای، گیاه پوششی ماشک گل خوشهای + گاودانه، مالچ کاه و کلش، علفکش تریفلورالین، علفکش تریفلورالین + هالوکسی فوپ اتوکسی-اتیل، علفکش تریفلورالین + فن مدیفام، علفکش هالوکسی فوپ اتوکسی-اتیل + فن مدیفام، دو بار وجین دستی قبل از طویل شدن ساقه، وجین دستی کامل علفهای هرز بود.یافته های پژوهش: براساس نتایج، درصد پروتئین در تیمار کنترل کامل دستی علفهای هرز در مقایسه با تیمار عدم کنترل علفهای هرز به میزان 2/157 درصد بیشتر بود. با توجه به یافتههای این تحقیق، در بین روشهای مختلف کنترل علفهای هرز، علفکش تریفلورالین + فن مدیفام، علفکش هالوکسی فوپ اتوکسی-اتیل + فن مدیفام، دو بار وجین دستی قبل از طویل شدن ساقه، گیاه پوششی گاودانه و ماشک گل خوشهای، مالچ کاه و کلش و کنترل کامل دستی علفهای هرز اثر افزایش معنیداری بر عملکرد دانه داشت که بیشترین میزان افزایش با 107 درصد در تیمار کنترل کامل دستی علفهای هرز به دست آمد. با توجه به نتایج، بیشترین تعداد بوته علفهای هرز با 56 عدد در تیمار مالچ کاه و کلش به دست آمد. بیشترین بیوماس علفهای هرز با 9/188 گرم در مترمربع متعلق به عدم کنترل علفهای هرز بود. کمترین بیوماس علفهای هرز (9/78 گرم در متر مربع) متعلق به گیاه پوششی ماشک خوشهای + گاودانه بود. تیمار دو بار وجین دستی قبل از طویل شدن ساقه نیز بیوماس علفهای هرز را 6/56 درصدی کاهش داد. با توجه به اهمیت اقتصادی گلرنگ بهاره و اهمیت نقش کاهش کاربرد علفکشها، پیشنهاد میشود از تیمارهای گیاه پوششی گاودانه و ماشک گل خوشهای و مالچ کاه و کلش جهت کنترل علفهای هرز مزارع گلرنگ در منطقه استفاده شود.
