نگاهی نو به رابطه بیمه و توزیع درآمد در اقتصاد ایران: تحلیل استانی با مدل معادلات همزمان پانل
نویسندگان
1 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران
doi
10.30465/jnet.2025.52491.2226چکیده
کاهش نابرابری توزیع درآمد همواره از اهداف اصلی سیاستهای اقتصادی بوده است و توسعه خدمات بیمهای نیز به عنوان ابزاری مهم در جهت رفع فقر و کاهش نابرابری مطرح شده است. هدف این پژوهش بررسی رابطه دوسویه بین ضریب نفوذ بیمه و نابرابری توزیع درآمد در اقتصاد ایران بوده است. بدین منظور دادههای مربوط به ۳1 استان ایران طی سالهای ۱۳89 تا ۱401 جمعآوری شده است و برای تحلیل رابطه دوسویه بین این دو متغیر، یک مدل معادلات همزمان پانل با ساختار غیرخطی شامل اثر آستانهای برآورد شده است. یافتههای پژوهش نشان داده است که ضریب نفوذ بیمه و ضریب جینی به طور دوسویه بر یکدیگر تأثیرگذار بودهاند و این رابطه ماهیتی غیرخطی با اثر آستانهای داشته است. به طور خاص، افزایش ضریب نفوذ بیمه پس از عبور از آستانه 025/0 موجب کاهش معنادار نابرابری توزیع درآمد شده است. از سوی دیگر افزایش نابرابری بیش از آستانه حدود 34/0 از شاخص ضریب جینی، تاثیری کاهنده بر ضریب نفوذ بیمه داشته است. همچنین از طرف دیگر تشدید نابرابری توزیع درآمد خود عاملی در جهت تضعیف توسعه صنعت بیمه در کشور است.