بررسی اثر تحریمهای بین المللی بر واردات کالاهای مصرفی و سرمایهای و واسطهای ایران از چین با رویکرد رگرسیون انتقال ملایم (STR)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
5 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
doi
10.30465/jnet.2025.50976.2176چکیده
تحریمهای اقتصادی در سالهای اخیر بهعنوان یکی از قویترین ابزارهای فشار بر کشورها استفاده شده و اثرات آنها میتواند اقتصاد کشورها را تحت فشار شدیدی قرار دهد. ایران نیز بهدلیل این تحریمها با محدودیتهای زیادی در تجارت بینالمللی مواجه شده است. در چنین شرایطی، دور زدن تحریمها و یافتن مسیرهای جایگزین برای حفظ حداقل تجارت ضروری است. این مطالعه با استفاده از الگوی رگرسیون انتقال ملایم (STR) به بررسی اثرات تحریمها بر واردات ایران از چین در سه گروه کالایی مختلف میپردازد. متغیرهای مستقل تحقیق شامل شاخص تحریمها، تولید ناخالص داخلی چین و نرخ ارز است که دادههای مربوط به آنها برای دوره 2011 تا 2022 بهصورت ماهانه جمعآوری و تحلیل شدهاند. نتایج نشان میدهد که تحریمها در هر یک از دو رژیم، اثرات متفاوتی بر واردات کالاهای مصرفی، واسطهای و سرمایهای داشتهاند. در رژیم اول تحریمها، واردات کالاهای مصرفی، سرمایهای و واسطهای از چین را کاهش دادهاند اما در رژیم دوم تحریمها باعث افزایش واردات این سه گروه کالایی از چین شدهاند. نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی چین در شرایط تحریمهای شدید، تأثیر مثبت و معناداری بر واردات کالاهای واسطهای دارند، درحالیکه این تأثیر برای کالاهای مصرفی و سرمایهای معنادار نیست.