نقش سیاست‌های پولی و مالی سبز در تحقق پایداری اقتصادی: رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.30465/jnet.2025.51885.2197
چکیده

در پاسخ به چالش‌های زیست‌محیطی و ضرورت پایداری اقتصادی، پژوهش حاضر به ارزیابی اثربخشی سیاست‌های پولی و مالی سبز در دو گروه از کشورها (ده کشور توسعه‌یافته و کشورهای منطقه منا) طی دوره ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳ می‌پردازد. از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی برای تحلیل داده‌های پانل استفاده شده و سازه‌های پنهان با تحلیل عاملی تأییدی چندمرحله‌ای اعتبارسنجی گردیده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در کشورهای توسعه‌یافته، سیاست‌های سبز اثر بسیار معناداری بر افزایش سرمایه‌گذاری (β = 0.929؛ p < 0.001) دارند، در حالی‌که اثر آن‌ها بر کاهش آلودگی معنادار نیست. با این حال، سرمایه و آلودگی هر دو اثری مثبت و قابل توجه بر پایداری اقتصادی نشان داده‌اند. در مقابل، در کشورهای منطقه منا، سیاست‌های سبز نقش مهمی در کاهش آلودگی (β = 0.702؛ p < 0.001) و تقویت سرمایه‌گذاری (β = 0.804؛ p < 0.001) داشته‌اند، اما این دو متغیر تأثیر معناداری بر پایداری نداشته‌اند. تنها جمعیت اثر مثبت و معناداری بر پایداری داشته است. یافته‌ها بر تفاوت ساختاری میان دو گروه کشور تأکید دارند و ضرورت طراحی سیاست‌های بومی‌سازی‌شده را در تحقق اهداف پایداری اقتصادی برجسته می‌سازند.