تحلیل پویایی تورم با تفکیک عامل روند از نوسان: مقایسه نقش نقدینگی و نرخ ارز

نویسندگان

1 استاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد ، یزد، ایران

2 دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد ، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 استادیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.30465/jnet.2025.49629.2154
چکیده

در ایران شناسایی نحوه ارتباط علی تورم با سایر متغیرهای مرتبط با آن، به مدت چندین دهه از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و کماکان نیز محل مناقشه است. پژوهش‏های گسترده‏ای در این حوزه انجام گرفته که به دلایل متعدد، نتایج متفاوت و گاه متناقضی را ارائه کرده‌اند. هرچند نمی‌توان چنین اختلافاتی را به طور کامل از بین برد؛ اما می‌توان با توجه هرچه بیشتر به جزئیات آماری و تفکیک جنبه‌های مختلف تحلیل، این اختلافات را کاهش داد و به دلالت‌های سیاستی روشن‏تری دست یافت. در همین راستا، در این پژوهش تلاش شد روابط علی میان تورم با دو متغیر نقدینگی و نرخ ارز مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور از داده‏های فصلی 1369:1 تا 1401:4 استفاده و روابط علی میان متغیرها به دو صورت متقارن و نامتقارن آزمون شد. یافته‏های پژوهش حاکی از آن است که رشد نقدینگی علت روند تورم و نوسانات نرخ ارز علت نوسانات تورم است که البته صرفا از محل شوک‌های مثبت اتفاق می‏افتد. هم‌چنین شواهد استفاده از لنگر نرخ ارز برای مهار روند تورم کاذب بوده و این سیاست صرفا به کنترل -البته موقت- نوسانات معطوف است.