نقد و تحلیل ویژگی‌های نظام حقوقی مشوق‌های مالیاتی در حوزه اموال فکری: آموزه‌هایی برای ایران

نویسندگان

1 دانشیار حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.30465/jnet.2025.51041.2179
چکیده

اخذ مالیات در حوزه اموال فکری بر انگیزه‌های استارتاپ ها مؤثر است و معافیت‌ها و نرخ‌های مالیاتی می‌تواند جهت‌دهی مسیر تحقیق و توسعه را ترسیم کند. اگرچه ممکن است کشورها از نظام ویژه‌ای برای این اموال استفاده نکنند اما برخی کشورها در این زمینه نظام مالیاتی خاص خود را در مراحل‌ ایجاد، انتقال‌ و استفاده‌ از اموال‌ فکری طراحی و زمینه جدی مداخله دولت را در حوزه اموال فکری فراهم کرده‌اند. این مقاله نظام مالیاتی مربوط به مصادیق اموال فکری و وضعیت‌هایی که منجر به اخذ یا معافیت مالیاتی می‌شود را بررسی و بدین مسئله می‌پردازد که نظام مشوق‌های مالیاتی اموال فکری در کشورهای توسعه‌یافته چه ویژگی‌ها و مؤلفه‌هایی دارد؟ نوشتار حاضر بر لزوم تدوین سیاست‌های مالیاتی خاص متناسب با شرایط اقتصادی کشورهای درحال‌توسعه تأکید می‌کند تا عواملی چون شرایط محلی و نیازها را مدنظر قرار دهد و از کپی‌برداری مستقیم از مدل‌های کشور‌های توسعه‌یافته اجتناب شود.این پژوهش با روش تحلیلی توصیفی نتیجه می‌گیرد عدالت و کارایی به‌صورت توأمان بایستی در اتخاذ سیاست‌های مالیاتی مدنظر قرار گیرد تا بتوان به تصمیم‌گیری متفاوت در خصوص هر مصداق مالکیت فکری و در هر مرحله از رشد و پرورش آن مال پرداخت.