بررسی اثر توسعه مالی بر نابرابری درآمدی در کشورهای توسعه‌یافته و کمترتوسعه‌یافته از نظر مالی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران،

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

doi
10.30465/jnet.2025.50299.2165
چکیده

یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر نابرابری درآمدی، توسعه و گسترش بخش مالی است. هدف اصلی مطالعه حاضر، بررسی اثر توسعه مالی بر نابرابری درآمدی در کشورهای منتخب توسعه‌یافته و کمترتوسعه‌یافته از نظر مالی، طی دوره زمانی 1998 تا 2021 می‌باشد. ابتدا شاخص ترکیبی توسعه مالی به روش تجزیه به‌ مؤلفه‌های اصلی (PCA) مورد محاسبه قرار گرفته و سپس مدل به روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته (GLS) برآورد ‌شد. نتایج حاکی از آن است که توسعه مالی بر ضریب جینی (شاخص نابرابری درآمدی) در کشورهای توسعه‌یافته اثر معنی‎ داری نداشته اما در کشورهای کمترتوسعه‌یافته، وجود رابطه U شکل معکوس بین توسعه مالی و نابرابری درآمدی تأیید شده که مطابق با نظریه U معکوس گرینوود و جوانوویچ (1990) می‌باشد. همچنین تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه در هر دو گروه کشورها، اثر منفی و معنی‎ داری بر ضریب جینی داشته است (باعث کاهش نابرابری درآمدی شده است). همچنین تأثیر تجارت خارجی بر ضریب جینی در کشورهای توسعه‌یافته مثبت و معنی‎ دار بوده (افزایش نابرابری درآمدی) درحالیکه در کشورهای کمترتوسعه‌یافته تأثیر منفی و معنی‎ دار داشته است (کاهش نابرابری درآمدی). همچنین نرخ تورم در کشورهای توسعه‌یافته تأثیر مثبت و معنی‎ دار بر ضریب جینی داشته، درحالیکه در کشورهای کمترتوسعه‌یافته، تأثیر ‌معنی‏ داری نداشته است. طبقه‎بندی  JEL: O16, O15, D33, C23.