نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در اثرگذاری عملکرد لجسیتک و کیفیت نهادی بر رشد اقتصادی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 دانشیار گروه اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.30465/jnet.2025.49718.2157
چکیده

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از متغیرهای اقتصادی است که نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی دارد. در این میان، محیط نهادی کشورها با تأثیر بر کیفیت قانون‌گذاری و زیرساختار‌های لجستیکی با تسهیل تجارت برای صاحبان کسب‌و‌کار از عوامل مؤثر بر تصمیمات سرمایه‌گذاران خارجی محسوب می‌شوند. در مقاله حاضر به‌منظور بررسی نقش سرمایه‌گذاری خارجی در انتقال اثرات عملکرد‌لجستیک و کیفیت نهادی بر رشد‌اقتصادی ایران طی دوره 1401-1386، دو الگو برای سرمایه‌گذاری خارجی و رشد‌سرانه تصریح و به روش حداقل مربعات کاملاً اصلاح‌شده (FMOLS) برآورد شد. نتایج نشان داد که عملکرد‌لجستیک و سلامت سیستم حقوقی به‌عنوان شاخص کیفیت نهادی، اثر مثبت و ضرب این دو متغیر اثر منفی بر سرمایه‌گذاری خارجی داشته‌اند. محاسبه اثر‌نهایی عملکرد لجستیک حدآستانه‌ای برابر با 792/0 برای سلامت سیستم حقوقی حاصل نمود، به‌طوریکه قبل از رسیدن شاخص مذکور به حدآستانه، افزایش این شاخص منجر به بیشتر شدن اثر مثبت عملکرد لجستیک بر سرمایه‌گذاری خارجی می‌شود، اما پس از گذر از حدآستانه، اثرگذاری آن بر رابطه بین عملکرد لجستیک و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی کاهش می‌یابد. از طرفی سرمایه‌گذاری خارجی بر رشد‌اقتصادی اثر مثبت داشته‌است. بر اساس آزمون‌های سوبل، آرویان و گودمن، نقش سرمایه‌گذاری خارجی در انتقال اثرات عملکرد‌لجستیک، سلامت سیستم حقوقی و اثر متقاطع آ‌ن‌ها بر رشد‌اقتصادی تأیید شد. طبقه‌بندی JEL : K400, F2, C1, E02.