تأثیر نامتقارن بیکاری بر ضریب ظرفیت بار (LCF) در کشورهای منتخب منطقه MENA: آزمون فرضیه منحنی زیست‌محیطی فیلیپس (EPC)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی، دانشگاه لرستان

doi
10.30465/jnet.2025.49103.2145
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تأثیر متقارن و نامتقارن بیکاری بر ضریب ظرفیت بار (LCF) به‌عنوان شاخص جدید و جامع پایداری محیط‌زیست و آزمون فرضیه EPC در 11 کشور منطقه MENA طی سال‌های 2000-2022 در قالب یک مدل STIRPAT است. به این منظور از آزمون‌های ریشه واحد و هم‌جمعی پانل با وابستگی مقطعی و برآوردگر میانگین گروهی تلفیقی در دو مدل متقارن (PMG-ARDL) و نامتقارن (PMG-NARDL) استفاده شده است. نتایج برآورد مدل متقارن نشان می‌دهد که بیکاری اثر مثبت و معناداری بر LCF داشته است. نتایج برآورد مدل نامتقارن نیز حاکی از تأثیر مثبت و معنادار تکانه‌های مثبت بیکاری و تأثیر منفی و معنادار تکانه‌های منفی بیکاری بر LCF می‌باشد؛ به‌گونه‌ای که اندازه اثرگذاری تکانه‌های منفی بزرگ‌تر است (تأیید اثر نامتقارن). استحکام نتایج با به‌کارگیری برآوردگر Cup-FM تأیید شده است و بر این اساس نیز نمی‌توان فرضیه EPC را رد کرد. بر اساس آزمون علیت پانلی دومیترسکو و هورلین (2012) نیز رابطه علیت دوسویه بین متغیرهای LCF و بیکاری (و تکانه‌های مثبت و منفی آن) تأیید می‌شود. بر اساس سایر نتایج، جمعیت کل و مصرف انرژی، اثر منفی و معنادار بر LCF داشته است و فرضیه منحنی ظرفیت بار (LCC) به شکل N مورد تأیید قرار می‌گیرد. طبقه‌بندیJEL : C23, E24,, Q53, Q57.