بوطیقای آخرالزمان در تخیل محیط زیستی امروز فرانسه

نویسندگان

1 استادیار ادبیات فرانسه، گروه زبان های خارجی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی

doi
10.22067/rltf.2022.76376.1048
چکیده

تخیلات محیط زیستی معاصر یا آن دسته از متون روایی که در آن به نحوی از انحا با روایتی از موضوعی مربوط به محیط زیست سر و کار داریم، در روزگار ما تبدیل به یکی از جایگاه های اصلی مضامین آخرالزمانی شده اند. ترس از آخرالزمان محیط زیستی، فارغ از خاستگاهش، امروزه ترسی همه گیر است و نباید از خاطر برد که محیط زیست به مثابه ی ایدئولوژی بیش از هر زمان دیگری در حال تبدیل شدن به گفتمانی غالب و گاها تمامیت خواه است : نوعی ایدئولوژی که مبشران و انذار دهندگان، کتب مقدس و مومنان و مبارزان مخصوص به خود را داراست. در عین حال اما، به لطف پیشرفت های علوم انسانی و نیز مطالعات ادبی معاصر، مخصوصا مطالعات در زمینه ی بازنمود ها و گفتمان ها، می دانیم که ساخت، انتخاب و چینش تصاویر و یا بازنمود های امر واقع که شکل دهنده ی فهم انسان از واقعیت پیرامونی ست نمی تواند فارغ از میراث و تجارب فرهنگی یک عصر یا یک ملت یا حتی فارغ از پارادایم های علمی یا سیاسی در یک بازه ی زمانی مشخص باشد. در همین معنا، با موضوع قرار دادن بوطیقای آخرالزمان، بر آن شدیم تا ضمن تلاش برای بررسی چند و چون تخیلات آخرالزمانی محیط زیستی در چند اثر ادبی معاصر فرانسه، با تکیه بر ابزارهای نقد ادبی متنی و سبک شناختی و نیز تحلیل گفتمان ادبی تا حد امکان بر جنبه های فرهنگی روایت آخرالزمان روشنی کوچکی بیافکنیم.