ترجمه شناسی، رشته ای میان رشته ای: از ترجمه‌ناپذیری شعر تا فلسفه‌ی ترجمه

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
10.22067/rltf.2023.81191.1074
چکیده

ترجمه شناسی علمی نوظهور بوده که در طول تاریخ کوتاه خود به بررسی و مطالعه‌ی ابعاد نظری و عملی ترجمه پرداخته است. بسیاری از مترجمین و نظریه‌پردازان بر این باورند که ترجمه خود به تنهایی کنشی مستقل است که باعث انتقال پیام از زبانی به زبانی دیگر می‌شود و برخی دیگر نیز معتقدند که علم ترجمه‌شناسی مدام در حال تعامل میان علوم مختلف بوده و بسیاری از مفاهیم خود را از دیگر علوم به عاریت گرفته است. در این مقاله سعی بر این است که با روش توصیفی-تحلیلی میان رشته‌ای بودن علم ترجمه‌شناسی را بررسی نماییم. مفهوم میان رشته‌ای خود مفهومی است که به تازگی در علوم گوناگون از آن یاد می‌شود. در حقیقت در چنین عصری که با مسائل بسیار پیچیده و چندبعدی روبه‌رو هستیم و برای حل بسیاری از آن‌ها لازم است از شیوه‌های چندرویکردی و علوم میان‌رشته‌ای بهره گیریم، به‌ندرت می‌توان علومی را یافت که به‌طور مستقل و بدون ارتباط با دیگر علوم وجود داشته باشند. به‌طوری که می‌توان با صراحت بیان نمود که در نظر گرفتن علوم گوناگون بدون ارتباط آن‌ها با دیگر زمینه‌ها کاری دشوار و یا حتی ناشدنی است. در این مقاله، در ابتدا سعی نمودیم تا با بررسی علوم گوناگون ارتباط دوجانبه میان آن‌ها را با رشته‌ی ترجمه شناسی بررسی نموده و نتایج به دست‌آمده از تحقیق حاکی از آن است که ترجمه‌شناسی نیز مانند بسیاری دیگر از علوم انسانی ارتباط تنگاتنگی با دیگر علوم داشته و بسیاری از مفاهیم خود را از آن‌ها به عاریت گرفته است.