بررسی عملکرد دانه و خصوصیات زراعی ژنوتیپهای گندم دیم در نظام های مختلف خاکورزی در منطقه هشترود
نویسندگان
1 موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، مراغه، ایران
2 موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، مراغه، ایران
3 کارشناس سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجانشرقی، مدیریت جهاد کشاورزی هشترود-فتح، هشترود، ایران
4 موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، مراغه، ایران
5 موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، مراغه، ایران
doi
10.22092/idaj.2022.357908.372چکیده
به منظور نمایش ظرفیت زراعی و پتانسیل عملکرد ارقام معرفی شده و لاینهایپیشرفته گندم دیم در مزرعه کشاورزان، تعداد 15 لاین و رقم گندم دیم در روستای جغول از توابع شهرستان هشترود طی دو سال زراعی 98-1397 و 99-1398در پروژه ارتقای امنیت غذایی در دیمزارهای کشورتحت روشهای متفاوت خاکورزی شامل سه روشمرسوم، کمخاکورزی و بیخاکورزی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس صفات زراعی در طی دوسال زراعی نشان داد که بین روشهایمختلف خاکورزیتفاوت معنی-داری وجود نداشت. اختلاف ژنوتیپهای مورد مطالعه برای صفات عملکرد دانه،تعداد سنبله بارور در مترمربع، وزن هزاردانه، عملکرد بیولوژیک وشاخص بهره وری از بارش معنیدار بود. اثر متقابل خاک-ورزیبا ژنوتیپ برای صفات مذکور غیر معنی دار بود. میانگین عملکرد دانه ژنوتیپهای گندم تحت روش-هایمرسوم، کمخاکورزی و بیخاکورزی به ترتیب 1228، 1306 و 1482 کیلوگرم درهکتار بود. در تیمار خاکورزی مرسوم ارقام باران و جام به ترتیب با 1562 و 1404، در تیمار کم خاکورزی رقم جام و لاینهای شماره 12 و 13 به ترتیب با 1698، 1541 و1604 و در تیمار بدون خاکورزی (کشت مستقیم) ارقام هما، باران، جام و لاینهای 11 و 14 به ترتیب با 1742، 1698، 1622، 1681 و 1595 کیلوگرم در هکتار از عملکرد دانه بیشتری برخوردار بودند. در این بررسی رابطه (همبستگی) صفات ارتفاع بوته، تعداد سنبله بارور در مترمربع، وزن هزار دانه، شاخص بهره وری از بارش و عملکرد بیولوژیک با عملکرد دانه مثبت و معنی دار بود.
