بررسی رفتار چرخه‌ای مخارج بهداشت عمومی و تأثیر آن بر برون‌دادهای سلامت در کشورهای عضو OIC

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی، دانشگاه لرستان

doi
10.30465/jnet.2024.45039.2024
چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی رفتار چرخه‌ای مخارج بهداشت عمومی و تأثیر آن بر شاخص‌های برون‌داد سلامت در 50 کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) طی سال‌های 2019-2000 می‌باشد. به این منظور برای استخراج روند چرخه‌ای از فیلتر کریستیانو-فیتزجرالد (CF) و برای برآورد مدل‌ها از برآوردگر حداقل مربعات دومرحله‌ای (2SLS) استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که مقدار متوسط پارامتر چرخه‌ای در کشورهای مورد مطالعه، 121/0 می‌باشد و مخارج بهداشت عمومی در 29 کشور، رفتار موافق چرخه‌ای و در 21 کشور، رفتار مخالف چرخه‌ای داشته است. همچنین، افزایش پارامتر چرخه‌ای (افزایش رفتار موافق چرخه‌ای) مخارج بهداشت عمومی، اثر معنادار و منفی بر برون‌دادهای سلامت داشته و منجر به افزایش نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر 5 سال (با ضریب برآوردی 081/0) و کاهش امید به زندگی (با ضریب برآوردی 022/0-) در کشورهای OIC شده است. نتایج برآورد عوامل مؤثر بر پارامتر چرخه‌ای نیز نشان می‌دهد که افزایش سهم مخارج بهداشت عمومی از کل مخارج عمومی، افزایش وزن صندوق‌های تأمین اجتماعی در بودجه‌های سلامت و بهبود کیفیت نهادی منجر به کاهش رفتار موافق چرخه‌ای مخارج بهداشت عمومی و افزایش سطح دموکراسی منجر به افزایش آن می‌گردد. نتایج برآورد عوامل مؤثر بر پارامتر چرخه‌ای نیز نشان می‌دهد که افزایش سهم مخارج بهداشت عمومی از کل مخارج عمومی، افزایش وزن صندوق‌های تأمین اجتماعی در بودجه‌های سلامت و بهبود کیفیت نهادی منجر به کاهش رفتار موافق چرخه‌ای مخارج بهداشت عمومی و افزایش سطح دموکراسی منجر به افزایش آن می‌گردد. طبقه‌بندی JEL: C36, I1, I38.