مقایسه اثربخشی پروتکل‌های مختلف واکسیناسیون ترکیبی علیه بیماری‌‌های نیوکاسل، آنفلوانزای H9 و گامبورو (IBD) در جوجه‌های گوشتی: ارزیابی سرولوژیک، هیستوپاتولوژیک و مولکولی

نویسندگان

1 گروه علوم بالینی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد کرج، البرز، ایران

2 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

4 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

5 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

6 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

7 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

8 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

9 گروه میکروبیولوژی و ایمنی شناسی ،دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

doi
10.22034/nfvm.2026.566289.1308
چکیده

بیماری‌های نیوکاسل (ND)، آنفلوانزا (سویه‌ی2N9H) و بورس عفونی (IBD) از مهم‌ترین عوامل ویروسی تهدید کننده‌ی صنعت طیور هستند. هدف این مطالعه، مقایسه‌ی اثر‌بخشی پروتکل‌های مختلف واکسیناسیون شامل واکسن‌های کشته‌ی ترکیبی و واکسن زنده‌ی اینترمدیت گامبورو در القای ایمنی و حفاظت در برابر ویروس بسیار حاد گامبورو (vvIBD) بود. در این مطالعه‌ی تجربی، 180 قطعه جوجه‌ی گوشتی نژاد راس به شش گروه 30تایی تقسیم شدند. گروه‌ها شامل ترکیبات مختلفی از واکسن‌های کشته‌ی سه‌گانه‌ی گالیمون (محصول شرکت بوهرینگر اینگلهایم یا تولید ایران) همراه یا بدون واکسن زنده‌ی اینترمدیت IBD بودند. واکسیناسیون در روزهای هشت (واکسن کشته) و 17 و 24 (واکسن زنده) انجام شد. در روز 35، به‌جز گروه کنترل منفی، سایر گروه‌ها با ویروس vvIBD چالش شدند. سپس بار ویروسی (Real-time RT-PCR)، آسیب بافتی بورس (هیستوپاتولوژی) و تیتر آنتی‌بادی‌ها توسط ELISA و HI بررسی شد. گروه دریافت‌کننده‌ی واکسن کشته گالیمون + واکسن زنده‌ی اینترمدیت (گروه سه)، تیتر آنتی‌بادی IBD بالا (میانگین ELISA4153-)، کمترین بار ویروسی (44/06Ct =) و کمترین آسیب بافتی (میانگین نمره = 0/20± 0/45) را نشان داد. گروه یک (فقط واکسن کشته گالیمون) نیز با بیش‌ترین میانگین تیتر آنتی‌بادی IBD )4577(ELISA= ایمنی مناسبی نشان داد. واکسن‌های تولید ایران عملکرد ضعیف‌تری داشتند که ممکن است بازتابی از تفاوت در جرم آنتی‌ژنی یا فرمولاسیون این واکسن‌ها باشد. استفاده‌ی ترکیبی از واکسن کشته‌ی گالیمون با واکسن زنده‌ی اینترمدیت، پاسخ ایمنی و حفاظت مؤثرتری علیهvvIBD ایجاد می‌کند. یافته‌های حاضر لزوم بررسی بیش‌تر کیفیت آنتی‌ژنی و فرمولاسیون واکسن‌های داخلی و نیز به‌کارگیری پروتکل‌های ترکیبی را برای بهبود کنترل بیماری IBD در گله‌ها برجسته می‌سازد.