مروری بر سموم قارچی مهم خوراک طیور، بیماری‌زایی و روش‌های از بین بردن آنها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تغذیه دام، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 شعبه مشهد، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی تغذیه طیور، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه علوم دامی ، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/nfvm.2020.122887
چکیده

فعالیت قارچ‌ها در محصولات کشاورزی باعث تولید سموم و ترکیبات شیمیایی در این محصولات می‌شود که تهدیدی جدی برای سلامت حیوانات و انسان‌ها بحساب می‌آید. از مهم‌ترین سموم قارچی موجود در این محصولات می‌توان به آفلاتوکسین B1 (Aflatoxin B1)، دئوکسی نیوالنول (Deoxynivalenol)، زرالنون (Zeralenone)، اکراتوکسین A (Ochratoxin A)، توکسین T2 (T2 Toxin) و فومنسین B1 (Fumonisin B1) اشاره کرد. حضور این سموم در جیره حیوانات، منجر به افزایش تلفات، افزایش ضریب تبدیل غذایی، کاهش بازدهی تولید و در نهایت افزایش هزینه‌های تولید در صنعت پرورش طیور خواهد شد. روش‌های مختلفی برای مهار سموم قارچی پیشنهاد شده است که از جمله آنها می‌توان به استفاده از جاذب‌های معدنی، جاذب‌های آلی، میکروارگانیسم‌ها، متابولیت‌های میکروبی و ترکیبات گیاهی و یا به طور کلی ترکیبی از آنها (مهارکننده سموم قارچی چند جزئی) جهت مهار این سموم و بهبود عملکرد کبد و سیستم ایمنی اشاره نمود. به دلیل تفاوت ماهیت شیمیایی هر یک از سموم قارچی، استفاده از مجموعه مکانیسم‌های مختلف مهار بسیار مؤثرتر عمل نموده، از این رو استفاده از مهارکننده‌های سموم قارچی چند جزئی برای حذف سموم قارچی در جیره طیور منطقی‌تر به نظر می‌رسد. این پژوهش با هدف بررسی اثرات سموم قارچی مختلف در خوراک طیور و همچنین پیامدها و روش‌های مبارزه و مهار این سموم انجام شده است.