اثر محلولپاشی و کود سرک اوره در مراحل مختلف نمو بر عملکرد و اجزای آن در چهار رقم گندم نان در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی در منطقه کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
5 موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معاونت سرارود، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22092/idaj.2020.128494.277چکیده
تغذیه صحیح گیاه یکی از عوامل مهم در بهبود عملکرد و کیفیت گندم به شمار میآید. در این پژوهش تأثیر کود نیتروژن (اوره) بصورت تیمارهای مختلف محلولپاشی و کود سرک در مراحل مختلف نمو بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم دیم بررسی شد. این تحقیق به صورت آزمایش کرتهای خرد شده نواری (استریپ اسپلیت پلات) بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 96-1395 و 97-1396 و هر سال در دو آزمایش جداگانه دیم و آبیاری تکمیلی اجرا شد. تیمارهای آزمایش عبارت بودند از: الف) محلولپاشی کود اوره در چهار مرحله رشدی شامل: 1) شاهد و 2) محلولپاشی در مراحل نموی آبستنی، آبستنی + پرشدن دانه و پرشدن دانه که در کرتهای اصلی قرار گرفت. ب) چهار رقم گندم دیم شامل: آذر2، ریژاو، باران و پراو در کرتهای فرعی و ج) تیمار کود سرک در دو سطح شامل: شاهد (عدم مصرف کود سرک) و کاربرد کود سرک در مرحله نمو پنجهزنی (کد 23 زادوکس) به عنوان عامل کرت نواری. پس از انجام تجزیه مرکب دادهها و انجام مقایسه میانگینها نتایج نشان دادند که در هر دو شرایط دیم و آبیاری تکمیلی، کاربرد کود اوره بصورت کود سرک و محلولپاشی باعث افزایش عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد دانه درسنبله، طول سنبله، تعداد سنبلچه در سنبله و محتوا و عملکرد پروتئین دانه شد. از لحاظ عملکرد دانه در شرایط دیم، رقم پراو با داشتن تعداد بیشتر سنبلچه در سنبله و دانه درسنبله و همچنین عملکرد بیولوژیک بالاتر، عملکرد دانه بیشتری را به خود اختصاص داد. همچنین در شرایط آبیاری تکمیلی رقم باران بالاترین عملکرد دانه و رقم آذر2 در هر دو شرایط دیم و آبیاری تکمیلی پایینترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند.