شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کششی موثر بر گردشگری جنگل (مورد مطالعه: گردشگران پارک ملی گلستان)

نویسندگان

1 دانشیار گردشگری، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، چالوس، ایران

2 دانشجوی دکتری گردشگری، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه، تمرکز اصلی راهبردهای مدیریت جنگل در سطح ملی و منطقه‌ای، استفاده از جنگل‌ها با اهداف گردشگری می‌باشد. با توجه به ارتباط انتخاب مقصد سفر با انگیزه‌های گردشگری، بررسی عوامل کششی (عوامل موثر بر انتخاب مقصد) به منظور پیش‌بینی رفتارهای آتی سفر گردشگران اهمیت می‌یابد. هدف از انجام این تحقیق شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کششی موثر بر گردشگری مبتنی بر جنگل بوده است. جامعه‌ی آماری این تحقیق شامل گردشگران، جنگل و پارک ملی گلستان می‌باشد که با استفاده روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، حجم نمونه 196 نفر بدست آمد. ابزار اصلی جمع‌آوری دادها، پرسشنامه‌ی محقق ساخته بود و پایایی پرسشنامه از طریق آزمون آلفای کرونباخ (813/0=α) و روایی آن به صورت روایی صوری تایید گردید. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی (شناسایی) از طریق نرم‌افزار SPSS24 و از تکنیک تاپسیس فازی (اولویت‌بندی) استفاده شد. نتیجه تحلیل عاملی اکتشافی، طبقه‌بندی 39 معیار در 12 عامل، تحت 4 متغیر کلان (بوم‌شناختی، جاذبه، دسترسی‌پذیری و خدمات مکمل) بود. همچنین با استفاده از تکنیک تاپسیس فازی متغیرهای جاذبه، خدمات مکمل، بوم‌شناختی و دسترسی‌پذیری در اولویت‌های اول تا چهارم قرار گرفتند. به علاوه در متغیر جاذبه، محیط و منابع طبیعی مقصد به عنوان مهمترین عامل شتاخته شدند. بر اساس یافته‌ها، اطلاع‌رسانی (معرفی) و تبلیغات هر چه بیشتر درباره‌ی تنوع فضاها، پارک‌های جنگلی، مناظر و چشم‌اندازهای جنگلی و پدیده‌های جوّی و و نیز برگزاری تورهای پرنده‌نگری، منظرگردی و عکاسی در جنگل و پارک ملی گلستان پیشنهاد می‌گردد. سایر یافته‌ها مورد بحث قرار گرفته و نتایج و پیشنهادات ارایه شدند.