فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به بررسی اثرگذاری «توسعۀ مالی» بر رابطۀ «سرمایۀ انسانی و رشد اقتصادی» در منتخبی از کشورهای در حال توسعه و توسعه‏ یافته طی سال‌های 1980 تا 2016 می‌پردازد. پرسش اساسی این است که آیا توسعۀ مالی می تواند اثرگذاری سرمایۀ انسانی بر رشد اقتصادی را تضعیف/تقویت کند؟ بدین منظور، برآورد مدل در دو مرحله انجام شده است. در مرحلۀ نخست، با استفاده از روش رگرسیون غلتان، اثر سرمایۀ انسانی بر رشد اقتصادی برآورد شده است. در مرحلۀ دوم، با استفاده از رهیافت داده‏ های پانل، ضرایب سرمایۀ انسانی استخراج شده از رگرسیون غلتان، در دو گروه مجزا از کشورهای در حال توسعه و توسعه‏ یافته، بر روی شاخص چندبعدی توسعۀ مالی دو گروه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته برازش شده است. این شاخص چندبعدی، به‏ صورت میانگین وزنی هفت شاخص توسعۀ مالی با روش تحلیل مؤلفه‏ های اصلی محاسبه می ‏شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش سرمایۀ انسانی غالباً سبب تقویت رشد اقتصادی می‌شود و علاوه بر آن، با افزایش توسعۀ مالی اثرگذاری سرمایۀ انسانی بر رشد اقتصادی نیز افزایش می‌یابد؛ که این افزایش در کشورهای در حال توسعه بیشتر از کشورهای توسعه ‏یافته است. این یافته ‏ها دلالت بر آن دارند که دستیابی به نرخ‏ های رشد بالاتر (به‏ ویژه در کشورهای در حال توسعه) در گرو ترکیب بهینه سطوح به اندازۀ کافی بالایی از سرمایۀ انسانی و توسعۀ مالی است.