فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی فنی و اقتصادی اثرات عملیات خاک‌ورزی و کود نیتروژن در عملکرد گندم در شرایط تناوب با نخود، آزمایشی در قالب اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور شامل خاک‌ورزی (کم‌خاک‌ورزی و بدون خاک‌ورزی) و مقادیر مختلف کاربرد کود نیتروژن (عدم کاربرد و کاربرد 30، 45 و 60 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص) در 3 تکرار به مدت 4 سال در شرایط دیم سردسیری مراغه اجرا گردید. نتایج نشان داد تیمار خاک‌ورزی اثر معنی‌دار بر افزایش عملکرد دانه نداشت. اثر تیمار خاک‌ورزی بر رطوبت خاک معنی‌دار بود و در تیمار  بی‌خاک‌ورزی ‌رطوبت خاک نسبت به تیمار کم‌خاکورزی بیشتر بود. نتایج ارزیابی اقتصادی نشان داد تیمار بدون خاک‌ورزی با مصرف 60 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن خالص  با نسبت تفاضل ارزش حال منافع به تفاضل ارزش حال مخارج معادل 6/43، به عنوان برترین تیمار از لحاظ مالی شناخته شد. این نسبت در تیمار بدون خاک‌ورزی و مصرف 45 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار  معادل 2/41 بود و در رتبه دوم قرار گرفت. در مجموع جهت افزایش پایداری و بهره‌وری تولید محصولات سالم‌ و با کیفیت بالا، تیمار بدون خاک‌ورزی با مصرف 45 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن خالص به عنوان اقتصادی‌ترین تیمار از نظر مالی و محیط زیست برای مناطق سردسیر دیم پیشنهاد می­گردد.