ساختار بانکی و نابرابری درآمد در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.30465/jnet.2023.43944.1978
چکیده

این پژوهش به بررسی تأثیر ساختار بانکی بر نابرابری درآمد در ایران می ‏پردازد. بدین منظور، برای ساختار بانکی سه شاخص دارایی، اعتبارات و بخش خارجی محاسبه و مدل با رهیافت خودرگرسیون با وقفه ‏های توزیعی برای دوره زمانی 1979-2016 برآورد شده است. یافته‏ ها نشان می‏ دهند که سیستم توسعه‏ نیافته‏ مالی ایران که همانند سایر سیستم‏ های مالیِ بانک‏ محور، رابطه‏ مدار است، اغلب کارکردی ضدتوسعه‏ ای داشته است. به‏ طوری که از میان سه شاخص مورد بررسی، تأثیر دو شاخص دارایی ‏ها و اعتبارات سیستم بانکی بر نابرابری درآمد، مثبت و معنی‏دار بوده و موجب افزایش نابرابری درآمد شده است. در مقابل، تأثیر شاخص مبادلات خارجی ساختار بانکی، منفی و معنی‏ دار برآورد شده، که در حمایت از آثار مثبت ادغام بین ‏المللی سیستم مالی ایران است. بدین ترتیب که افزایش مبادلات خارجی بانکی می‏ تواند کارکرد توسعه ‏ای رابطه‏ مداری در سیستم بانکی را تقویت کند و متعاقباً نابرابری درآمد را کاهش دهد. در مقابل، تأثیر شاخص مبادلات خارجی ساختار بانکی، منفی و معنی‏ دار برآورد شده، که در حمایت از آثار مثبت ادغام بین ‏المللی سیستم مالی ایران است. بدین ترتیب که افزایش مبادلات خارجی بانکی می‏ تواند کارکرد توسعه ‏ای رابطه‏ مداری در سیستم بانکی را تقویت کند و متعاقباً نابرابری درآمد را کاهش دهد.