تأثیر تجارت تسلیحات بر مخارج دفاعی با توجه به سطح دموکراسی: مدل رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR)
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی دانشگاه لرستان
doi
10.30465/jnet.2023.42856.1946چکیده
بر اساس مبانی نظری، تأثیر تجارت تسلیحات بر مخارج دفاعی، مبهم و تحت تأثیر عوامل راهبردی، امنیتی و سیاسی گوناگونی است. یکی از این عوامل، دموکراسی میباشد. در این راستا، مقاله حاضر با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR) بهعنوان یکی از برجستهترین مدلهای تغییر رژیمی، تأثیر واردات و صادرات تسلیحات را بر مخارج دفاعی 30 کشور منتخب طی دورهی زمانی 1995 تا 2018 مورد بررسی قرار داده است. به این منظور از متغیر خالص دموکراسی بهعنوان متغیر انتقال استفاده شده است. نتایج آزمون خطیبودن، قویاً وجود رابطهی غیرخطی بین متغیرهای مورد مطالعه را نشان میدهد. هچنین، لحاظنمودن یک تابع انتقال با یک پارامتر آستانهای که بیانگر یک مدل دورژیمی است، برای تصریح رابطه غیرخطی بین متغیرهای مورد مطالعه کفایت میکند. نتایج نشان میدهد که حد آستانهای 75/4 درصد است و پارامتر شیب نیز 61/0 برآورد شده است. در رژیم اول، واردات سلاح تأثیر مثبت و اندکی بر مخارج دفاعی داشته؛ که پس از عبور از حد آستانهای و قرار گرفتن در رژیم دوم، این اثرگذاری مثبت، کاهش یافته است. صادرات سلاح نیز در رژیم اول، تأثیر مثبت بر مخارج دفاعی دارد؛ اما پس از عبور از حد آستانهای، در رژیم دوم، این اثرگذاری مثبت، تغییر علامت داده و منفی میشود. بر اساس سایر نتایج، با عبور از حد آستانهای دموکراسی و قرار گرفتن در رژیم دوم، اثرگذاری مثبت متغیرهای تولید ناخالص داخلی، جمعیت، درآمدهای حاصل از منابع طبیعی و شاخص درگیری، کاهش (با حفظ علامت) و اثرگذاری منفی متغیر مخارج بهداشتی، افزایش مییابد. این نتایج نشان میدهد که سطح دموکراسی نقش مهمی در نحوه اثرگذاری تجارت تسلیحات بر مخارج دفاعی و بهطور کلی میزان اثرگذاری متغیرهای واردشده در تابع مخارج دفاعی دارد.
