بازآرایی نهادهای رفاهی در خدمت کنترل و تنبیه؛ مطالعه موردی نظام عدالت کیفری ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه مازندران

doi
10.22106/jlj.2025.2046485.6119
چکیده

رفاه‌‌گرایی کیفری مجموعه‌‌ای از نهادها را بر پایه بازپروری به عنوان هدف اصلی برای چگونگی تصمیم‌‌گیری‌‌های قانونی و قضایی راجع به بزهکاری صورت‌‌بندی می‌‌کند. اما در نظام عدالت کیفری ایران با اینکه تغییرات رفاهی در حوزه غیر از زندان درحال توسعه است، ولی قابلیت‌‌های اصلاحی در حد و اندازه واقعی‌‌شان ظاهر نشده‌‌اند. بنابراین، پرسش اصلی این است که چه عاملی مسئول وضعیت کنونی نهادهای رفاهی است؟با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و اتکا بر دیدگاه‌‌‌‌های بوردیو استدلال می‌‌کنیم که مفهوم میدان کیفری با شفاف‌‌سازی شکل‌‌گیری پرکتیس‌‌های کنشگران در درون نیروهای ساختاری میدان، تحلیل بهتری راجع به سرنوشت این تغییرات رفاهی ارائه می‌‌کند. این میدان با آشکارسازی کشمکش‌‌ها نشان می‌‌دهد که چگونه ‌‌موقعیت‌‌ها و هابیتوس‌‌ها می‌‌تواند تغییرات را به سوی نتایج موردنظر بکشاند و خود را این بار با سنت اصلاح، بازپیکربندی کنند. از این جهت، نهادهای اصلاحی بیش از آنکه بتوانند رفاه را دنبال کنند، میدان کیفری را بازتولید می‌‌کنند.