فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رئالیسم یکی از مباحث بسیار مهم در حوزه هنر، به خصوص ادبیات است که بحث راجع به آن از اهمیت بالایی برخوردار است. ادبیات داستانی را از منظرهای گوناگونی از جمله از دیدگاه مکاتب ادبی، می‌توان بررسی کرد. در این میان رئالیسم که گویی همواره از دغدغه‌های فکری بسیاری از نویسندگان بوده، از اقبال بیشتری برخوردار بوده است. در واقع استدلال‌های متنوعی که تاکنون از سوی منتقدان و نظریه‌پردازان ارائه شده همواره بر این مسئله تاکید داشته‌اند که رمان‌های واقع‌گرا، ماهیت ساختاری واقعیت را نادیده نمی‌گیرند و واقعیت را پدیده ای مسلم فرض می کنند. اهمیت رمان واقع‌گرا در جامعه‌ی ما و تاثیرپذیری آن از رئالیسمِ فرانسه، بی‌شک غیرقابل انکار است.بالزاک، نویسنده و اندیشمند فرانسوی، از پیشگامان مکتب رئالیسم در ادبیات محسوب می‌شود که در آثار خود با دیدگاهی واقع‌گرایانه به موضوعات مختلفی نگریسته و ویژگی‌های مکتب رئالیسم در آثار او پدیدار است. بررسی « رمان رئالیستی فارسی» به عنوان پدیده جدید ادبی بی‌شک، هم تحت تاثیر تحولات داخلی و هم تحت تاثیر ادبیات غرب پدیدار شده است که می‌تواند تا حد زیادی کم و کیف تاثیر ادبیات رئالیستی غرب، به خصوص رئالیسم فرانسه را نشان دهد. در ایران نیز، جلال آل احمد به عنوان یکی از شاخص‌‌ترین نویسندگان معاصر، از تاثیرات مکتب رئالیسم در آثار خود بی‌بهره نبوده است. این پژوهش عوامل و ویژگی‌های مکتب رئالیسم را در «دهقانان» بالزاک و «نفرین زمین» جلال آل احمد به بررسی و تحلیل می‌نشیند.